Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
137.2K
Қаралым
321
Орташа
Сұрыптау:
Қырдағыға жаңбыр жауса,
Шыңдағыға қар жауар.
Шыңдағыға қар жауар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қырда жаңбыр жауса, биіктегі шыңға қар түседі. Астарлы мағынасы: бір өң...
Бақ қонбас жігіттің іздегені дес болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бақ, дәулет, сәттілік бір адамға қона қоймаса, оның істеген әрекеті де...
Таршылық болмай, кеңшілік болмайды.
**Негізгі мағынасы** Таршылық болмай, кеңшілік болмайды деген мақал өмірде қиындықсыз жеңілдік те, молшылық та келмейтін...
Қозысы өлген саулыққа
Қой теліген барлықта.
Қой теліген барлықта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қозысынан айырылған саулыққа бөтен қойды телігенде, ол оны бәрібір өзін...
Қомға шыдаған шомға да шыдайды.
**Негізгі мағынасы** Қомға шыдаған шомға да шыдайды деген мақалдың тура мағынасы — қом сияқты ауыр да кедір-бұдыр жүктің...
Ажалды киіктің аяғы тыным таппас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ажал жақындаған киік тыным таппай, дамылсыз жортады. Астарлы мағынасы:...
Басқа салса Алла,
Не көрмейді пенде.
Не көрмейді пенде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның басына түскен ауыртпалықты, сынақ пен қиындықты сабырмен көтеру керегін білдіреді...
Түйесі өлген жұртта қалады,
Баласы өлген жұртқа ереді.
Баласы өлген жұртқа ереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйесі өлген жұрттың малы сол жерде қалады, ал баласынан айырылған жұрт...
Қаз ұшса, көлді үйрек иеленеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қаздар бір көлден ұшып кеткенде, сол көлді үйрек иеленеді. Астарлы мағ...
Ораздының он тамыры бір келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ырысы мол, бағы жанған адамның тірегі, жолы, ісі он жаққа тармақталып,...
Күні біткен жалшы,
Көнекті сырттан салады.
Көнекті сырттан салады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күні біткен, яғни уақыты жетіп, тіршілігі таусылған жалшы көнекті сыртт...
Жылға суы таусылса, тау тесіледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жылғадан су тартылып, арна кеуіп қалса, су жолы таудай қатты жерді де т...
Бөтен жерде бұлбұлды қарға дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бөтен, жат ортада бұлбұлдай әсем құсты да қарғаға теңеп жіберуі мүмкін...
Сорлының сырын сор кешкен білер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қайғы мен қасіретті өз басынан өткерген адам ғана басқа бір сорлының і...
Жұма жауса, сенбі тынар,
Сенбі жауса, қашан тынар?
Сенбі жауса, қашан тынар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жауын жұма күні жауса, артынша сенбі күні ашылады деген ой. Астарлы ма...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.