Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
137.2K
Қаралым
321
Орташа
Сұрыптау:
Жүрек дертін Тәңірі де жаза алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жүректегі қайғы, шер, мұң сияқты рухани дертті ешбір дәрі де, тіпті Құ...
Жамандық көрмей, жақсылық болмас.
**Негізгі мағынасы** Жамандық көрмей, жақсылық болмас деген мақал өмірде қиындық, сынақ, өкініш болмаса, адам жақсы күнн...
Ажал біреуді азаптан құтқарады,
Біреуді қыршынынан қияды.
Біреуді қыршынынан қияды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмір мен өлімнің әр адамға әртүрлі келетінін білдіреді. Біреуге ажал ауыр азаптан, дертте...
Өлмек бар, тірілмек жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өмірінің соңында өлім бар, ал өлген адам қайта тірілмейді. Астарл...
Азын ашпай жарлы өлер,
Көбін ашпай бай өлер.
Көбін ашпай бай өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адам қолындағы азын да жеп бітірмей, аштан өліп кетуі мүмкін; ба...
Қаралы көңіл жаралы.
**Негізгі мағынасы** Қаралы көңіл — қайғыға батқан, мұң басқан жанның ішкі хәлі. Жаралы — денесі ауырғандай емес, жүрегі...
Адам баласы қайғысыз болмас,
Қайғысыз адам адам да болмас.
Қайғысыз адам адам да болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өмірінде қайғы да, қиындық та болатынын айтады. Яғни, тіршілікте уайымсыз, мұңсыз ад...
Өмірді өлім тұсайды.
**Негізгі мағынасы** «Өмірді өлім тұсайды» деген мақал адам баласының ғұмыры шектеулі екенін білдіреді. Тура мағынасында...
Күміс есіктінің күні ағаш есіктіге түседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай, дәулетті адамның күні бір кезде қарапайым, кедей адамға да түсуі...
Суыған күл от болмас.
**Негізгі мағынасы** «Суыған күл от болмас» деген мақалдың тура мағынасы — сөніп, суып қалған күлден қайтадан шоқ шығар...
Жас келген сайын жан жақын келеді.
**Негізгі мағынасы** Жас ұлғайған сайын адам өз өмірін көбірек ой елегінен өткізеді, өткенін саралап, жан дүниесіне үңіл...
Шөлдегенге сағым су болып көрінер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — шөл қысып тұрған адам алыстан бұлдырап көрінген сағымды су деп қателе...
Басы жаралы, күні қаралы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның басына ауыр қайғы түсіп, өмірі күйзеліс пен мұңға толған сәтін білдіреді. Тура ма...
Жұтқаның - бұйырғаны,
Шайнағаның - күмән.
Шайнағаның - күмән.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қолына тиген несібені асықпай, шүкірлікпен қабылдау керек деген ойды білдіреді. «...
Зымыстан көрмей жаздың қадірін білмейсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның қысым, суық, ауыр кезеңді бастан өткермей, жайлы да шуақты жаз...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.