Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
105.6K
Қаралым
247
Орташа
Сұрыптау:
Күміс есіктінің күні ағаш есіктіге түседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай, дәулетті адамның күні бір кезде қарапайым, кедей адамға да түсуі...
Өткен қайтып оралмас,
Өлген қайтып тірілмес.
Өлген қайтып тірілмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің қайтарымсыз екенін ескертеді. Өткен уақыт та, жасалған іс те қайта айналып келмей...
Өмірді өлім тұсайды.
**Негізгі мағынасы** «Өмірді өлім тұсайды» деген мақал адам баласының ғұмыры шектеулі екенін білдіреді. Тура мағынасында...
Шөлдегенге сағым су болып көрінер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — шөл қысып тұрған адам алыстан бұлдырап көрінген сағымды су деп қателе...
Кедейдің бақыты үкіде, үкінің кілті көкте.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы түсініксіздеу көрінгенімен, астарында кедей адамның бағы, ырысы өз қолын...
Дау қырық жылда бітсе де,
Қыршын біттім дер.
Қыршын біттім дер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұзаққа созылған дау-дамайдың адамды титықтатып, рухын да, күшін де сарқып жіберетінін аңғ...
Төрінен көрі жуық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның төрі мен көрі бір-біріне жақын деген ойды білдіреді. Астарлы м...
Жұтқаның - бұйырғаны,
Шайнағаның - күмән.
Шайнағаның - күмән.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қолына тиген несібені асықпай, шүкірлікпен қабылдау керек деген ойды білдіреді. «...
Әйелі өлген
Қызды ауылға қарап жылайды.
Қызды ауылға қарап жылайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әйелі қайтыс болған ер адам қайғысын сыртқа шығарып, жұбанышты өз ортас...
Бақ қонбас жігіттің іздегені дес болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бақ, дәулет, сәттілік бір адамға қона қоймаса, оның істеген әрекеті де...
Өлмек бар, тірілмек жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өмірінің соңында өлім бар, ал өлген адам қайта тірілмейді. Астарл...
Өлушінің ажалы жетпесе,
Өлтірушінің құрығы жетпейді.
Өлтірушінің құрығы жетпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға ажал келмейінше, оны ешкім өлтіре алмайды. Астарлы мағынасы — ә...
Кедейге көтере алмастай бас береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамға көтере алмайтын ауыр жүк, яғни шамасынан тыс міндет немес...
Қой өлсе, қозы болады,
Келер жылы өзі болады.
Келер жылы өзі болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде бір нәрсе жоғалса, оның орны бос қалмайтынын, табиғат пен тіршілік өз жалғасын таб...
Бірде бас, бірде тас болып.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің бірқалыпты болмайтынын, адам басына кезекпен қуаныш та, қиындық та келетінін білд...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.