Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
137.3K
Қаралым
321
Орташа
Сұрыптау:
Рахат пен қайғы егіз.
**Негізгі мағынасы** «Рахат пен қайғы егіз» деген мақал өмірде қуаныш пен қайғының қатар жүретінін білдіреді. Тура мағы...
Қарт айнаға қараса,
Өзіне көңілі толмайды.
Өзіне көңілі толмайды.
**Негізгі мағынасы** Қарт адам айнаға қарағанда, өз бейнесінен өмірдің ізін, жастықтың қайтқанын көреді де, көңілі толма...
Әйелі өлген
Қызды ауылға қарап жылайды.
Қызды ауылға қарап жылайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әйелі қайтыс болған ер адам қайғысын сыртқа шығарып, жұбанышты өз ортас...
Жол тосқан жолбарысқа қазалы құлан тап болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал күтпеген қауіптің, қасіреттің кейде тым күшті қарсыласқа ғана емес, жолы түскен кез келге...
Сорлының аты сорға жығылар,
Оралып келіп, орға жығылар.
Оралып келіп, орға жығылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа ұшыраған, бағы жанбаған адамның басынан бір қайғы кетсе, екіншісі келіп соғаты...
Өткен бұлттан жаңбыр күтпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өткен іске қайта оралып, одан пайда күтпе дегенді білдіреді. Яғни, біткен нәрседен қайыр...
Бір киікті бір тау аш қылмайды.
**Негізгі мағынасы** Бір киікті бір тау аш қылмайды деген мақалдың тура мағынасы — бір тауда бір ғана киік болса, ол ашт...
Тәуекелдің кемесі суға батпас.
**Негізгі мағынасы** Тәуекел еткен адам мақсатынан қайтпай, батыл қадам жасаса, көбіне діттегеніне жетеді деген ой айтыл...
Көп ойланған құл қаша алмайды.
**Негізгі мағынасы** «Көп ойланған құл қаша алмайды» деген мақалдың тура мағынасы — құл қашу сияқты ауыр іске бел байла...
Немене, айтып — айтпай, дүние шолақ.
Адамның осы жүрген бәрі қонақ.
Адамның осы жүрген бәрі қонақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің қысқалығын еске салады. Адам бұл дүниеде мәңгі емес, уақытша ғана жүрген жан. Сон...
Көлдің аққуы кетіп, қазы қалды,
Өмірдің көбі кетіп, азы қалды.
Өмірдің көбі кетіп, азы қалды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өмірінің өтпелі екенін, жастық пен күш-қуаттың бірте-бірте азаятынын меңзейді. «Көлд...
Өлімнің оңдысы жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Өлімнің оңдысы жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — өлімнің жақсы, пайдалы не қалаулы түрі болмайд...
Дүние екі жалпақ, түбі терең.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал дүниенің сырттай кең, шексіз көрінгенімен, оның ішкі сыры терең, күрделі екенін білдіреді...
Жабырқамас көңіл жоқ,
Жанып бітпес көмір жоқ.
Жанып бітпес көмір жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде мұңаймайтын, жабықпайтын жан болмайтынын айтады. Әр адам басынан түрлі қиындық, өк...
Бір жылға қоян терісі де шыдаған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қоянның терісі бір жыл бойы тозбай, шыдамды келеді деген ой. Астарлы м...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.