Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
105.5K
Қаралым
246
Орташа
Сұрыптау:
Құдайдың күнінің жаманы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Құдайдың жаратқан күні жаман болмайды деген ой айтылады. Яғни әр күннің өз несібесі, өз ырысы, өз с...
Қайғың болса, ханға бар,
Қарның ашса, байға бар.
Қарның ашса, байға бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындықтың түріне қарай жүгінетін адамды немесе орынды меңзейді. Бірінші жолда қайғы-қасі...
Пәлеге - сабыр, қазаға - тәуба.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам басына қиындық, пәле немесе қайғы түссе, ең алдымен сабыр сақтауды, ал ауыр қазаға,...
Тумақ - парыз, өлмек - міндет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам баласының өмірге келуі де, өмірден өтуі де заңды құбылыс екенін айтады. Тумақ — әр п...
Тіршілік тұтамдап таусылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің ұзақ емес, шектеулі екенін ескертеді. «Тіршілік» — адамның ғұмыры, ал «тұтамдап т...
Қайғыны қайраткер жеңеді.
**Негізгі мағынасы** «Қайғыны қайраткер жеңеді» деген мақал адамның басына түскен ауыртпалықты әлсіздікпен емес, жігерм...
Кедей іштегі бұзауды сауда қылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей адам қолында жоқ, әлі тумаған не іштегі бұзауды да саудаға салып...
Шетен кесілсе, шеттігі өсіп жетіледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: шетен ағашы кесілсе де, оның шетіндегі, яғни жан-жағындағы өркені қайта...
Тал бесікке түскен жер бесікке де түседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам туған шағында бесікке бөленіп, қалай өссе, өмірінің соңында да жер...
Мұнан да жаман күнімде тойға барғанмын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның басына қиын күн түссе де, сабыр сақтап, өз жағдайын тым қиынсынып, шағымдана берм...
Ақ ақталар, қара байланар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақ нәрсе ағарып, тазарады, ал қара нәрсе байланады, яғни дақ, қараю, к...
Ажал ажарыңа да, базарыңа да қарамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы көркіне де, дәулет-байлығына да ажалдың қарамайтынын айтады. Яғни өлім алд...
Апат айтып келмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кенеттен болатын қиындық пен қасірет алдын ала ескертіп келмейтінін білдіреді. Адам өмірі...
Әр тірлікке төнер бір зауал бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әр істің, әр әрекеттің өзіне тән аяқталу кезеңі, шегі бар деген сөз. А...
Үміт соңы - ажал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қанша үміттенсе де, өмірдің соңғы шегі өліммен аяқталады деген ой...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.