Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
73.1K
Қаралым
171
Орташа
Сұрыптау:
Құдай салды , көнерміз ,
Аман болсақ , көрерміз .
Аман болсақ , көрерміз .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның басына түскен істі тағдырдың сыны деп қабылдап, сабыр сақтауға үндейді. «Құдай са...
Пенденің сұрағаны болмайды,
Алланың қалағаны болады.
Алланың қалағаны болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бар тілегі бірден орындала бермейтінін, өмірдің ақыры адам қалауымен емес, Құдайд...
Арқада қыс болмаса, арқар ауып несі бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: Арқа өңірінде қыс қатты болмаса, арқар өз мекенін тастап, басқа жаққа а...
Қайғыны қайраткер жеңеді.
**Негізгі мағынасы** «Қайғыны қайраткер жеңеді» деген мақал адамның басына түскен ауыртпалықты әлсіздікпен емес, жігерм...
Құл құтылар құрықтан,
Күң құтылар сырықтан.
Күң құтылар сырықтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малды ұстауға арналған құрық пен сырықтан құл мен күңнің құтылуы. Аста...
Дүниенің қадірін,
Бергенде білерсің.
Жанның қадірін,
Өлерде білерсің.
Бергенде білерсің.
Жанның қадірін,
Өлерде білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға бар нәрсенің, қолдағы игіліктің қадірі көбіне ол кетіп, қолдан шыққанда білінетіні...
Алғыға қарап пікір ет,
Соқғыға қарап шүкірет.
Соқғыға қарап шүкірет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды өмірге байыппен қарауға шақырады. «Алғыға қарап пікір ет» дегені — өткен істен саб...
Ешкінің ажалы жетсе, Қойшының таяғына сүйкенер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ажалы жеткен ешкі қойшының таяғына сүйкеніп, өзіне зиян келтіруі мүмкін...
Жігіттің сорлысын,
Жылқының жолдысы теңейді.
Жылқының жолдысы теңейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жігіттің ең әлсізі, жолы болмай жүргені де, жылқының жолы түскені сияқ...
Бақ пен дәулет көшпелі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бақ та, дәулет те бір орында тұрақтамайды, көшіп-қонып, өзгеріп отырады...
Тілектің шегі болмайды.
**Негізгі мағынасы** «Тілектің шегі болмайды» деген мақал адам баласының арман-мақсаты мен қалау-тілегі ешқашан бір нүкт...
Өмір - самал, ажал - амал.
**Негізгі мағынасы** Өмірдің өзі бір өтпелі кезең екенін, ал ажалдың келуі — адамның еркінен тыс, бұлтартпас шындық екен...
Асыққан жетпес, бұйырған кетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның асығыстықпен істеген ісі көбіне нәтижелі болмайтынын білдіреді. Бір нәрсеге жедел...
Балықтың өзі суда, көзі қырда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: балық су ішінде тіршілік етсе де, көзі қырда, яғни су сыртындағы кеңіст...
Әр тірлікке төнер бір зауал бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әр істің, әр әрекеттің өзіне тән аяқталу кезеңі, шегі бар деген сөз. А...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.