Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
105.3K
Қаралым
246
Орташа
Сұрыптау:
Тәңірі асыраған тоқтыны қасқыр жемейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — Құдайдың қамқорлығында, ырыс-несібесі жетіп тұрған малға қасқырдың бат...
Бұйырғанға дауа жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Бұйырғанға дауа жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — тағдырға, жазмышқа қарсы амал жоқ деген сөз. А...
Қашқан қоян жатқан қоянды ала кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үріккен, қашып бара жатқан қоян жолында жатқан қоянды да ілестіріп әке...
Жарлы болар жігітке
Қазалы мал тап болар.
Жалғыз болар жігітке
Бедеу қатын тап болар.
Қазалы мал тап болар.
Жалғыз болар жігітке
Бедеу қатын тап болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде жолы болмай жүретін, ісі оңға баспайтын адамға сәтсіздік үсті-үстіне жабыса береті...
Пенденің сұрағаны болмайды,
Алланың қалағаны болады.
Алланың қалағаны болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бар тілегі бірден орындала бермейтінін, өмірдің ақыры адам қалауымен емес, Құдайд...
Ауру - өлімнің түрткісі.
**Негізгі мағынасы** Ауру адамды әлсіретіп, өмірдің қадірін ерте сезіндіреді. Тура мағынасында — сырқат денсаулықты бұза...
Дүние - үлкен көл,
Замана - соққан жел.
Замана - соққан жел.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің тұрақсыз, аумалы-төкпелі екенін білдіреді. Дүние үлкен көл сияқты: үсті тыныш көр...
Құдай - біреу , кезек - екеу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — Құдай жалғыз, ал адамның өміріндегі кезек, сын, несібе, қуаныш пен қай...
Тазша бір іс істейді,
Құдай оны қолдаса.
Құдай оны қолдаса.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақылы кемел емес, қарапайым көрінетін тазша да бір іске кірісіп, егер Қ...
Құдайға жазсаң да, көпке жазба.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер бір ісің сәтсіз болса, оны көпшілікке жариялап, елдің талқысына са...
Құдай берейін десе ,жұдырыққа тас сынады ,
Қимайын десе , бұршаққа тіс сынады.
Қимайын десе , бұршаққа тіс сынады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ырысы мен несібесі көбіне өз қалауынан тыс келетінін білдіреді. Құдай беруді қала...
Кәрілікте -
ой - у, өмір - су, үміт - бу.
ой - у, өмір - су, үміт - бу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кәрілік шақтың адамға жеңіл болмайтынын бейнелеп айтады. Жас кезде адам қуатты, көңілі се...
Өлім бардың малын шашады,
Жоқтың артын ашады.
Жоқтың артын ашады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өлім келгенде бай адамның жиналған малы біртіндеп тарайды, ал кедей ад...
Бақ таздың басына,
Пұшықтың мұрнына қонады.
Пұшықтың мұрнына қонады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда кемшілікке ұқсайтын адамға да, кейде күткен бақ пен сәттілік бұйыратыны...
Құдай бергенге құлай береді.
**Негізгі мағынасы** Құдай бергенге құлай береді деген мақал адамның бақ-несібесі өзінен-өзі келе беретінін, кейде еңбег...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.