Жазмыш туралы 426
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
Күнде бір мақал
«Жазмыш туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
426
Мақал-мәтел
147.8K
Қаралым
346
Орташа
Сұрыптау:
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің…
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін…
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен…
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура…
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгеріп…
Жер - жеті қат,
Аспан - алты қат.
Аспан - алты қат.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жер мен аспанның шексіз, терең әрі құпиясы мол екенін білдіреді. Тура мағынасында, халық…
Адам үш күннен кейін көрге де үйренеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының кез келген ауыр жағдайға да бірте-бірте үйреніп кететінін білдіреді. Тура…
Жан жарасына уақыт емші.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның көңіліне түскен қайғы, өкініш, күйзеліс сияқты жан жаралары уақыт өте біртіндеп…
Аман ердің аты шығар.
Негізгі мағынасы «Аман ердің аты шығар» деген мақалдың тура мағынасы — аман қалған, тірі жүрген ер адамның жақсы аты…
Нөсер алдында найзағай ойнайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кез келген үлкен оқиға, қиындық немесе өзгеріс болардың алдында оның белгілері байқалатынын…
Ханның басын хан алар,
Қардың басын қар алар.
Қардың басын қар алар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал билік пен күшке қатысты әділдік пен заңдылықты меңзейді. «Ханның басын хан алар» дегені — ел…
Бір қозы туса, бір түп жусан артық өсер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір қозы дүниеге келсе, соған азық болар жусан да көбейеді деген ойды…
Өлгенге қайтып келмек жоқ,
Өлгеннің артынан өлмек жоқ.
Өлгеннің артынан өлмек жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің қайтарымсыз екенін ескертеді. Тура мағынасында, өлген адам қайта тірілмейді, ал оның…
Боранды күні боқ құтырады,
Бала мен ит құтырады.
Бала мен ит құтырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — боранды, жайсыз күні далада мазасыздық күшейіп, бала мен иттің…
Бір кем дүние.
Негізгі мағынасы «Бір кем дүние» деген сөз адамның өмірі мен тіршілігі ешқашан толық болмайтынын білдіреді. Тура…
Көшпелі дәулет кімде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көшіп-қонып жүрген мал-мүлік, дүние бір қолдан бір қолға, бір күйден бір…
Ат шаппайды, бақ шабады,
Бақ шаппайды, бап шабады.
Бақ шаппайды, бап шабады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — аттың бәйге алуында тек жүйріктік қана емес, бағы да, бабы да шешуші рөл…
Алпыс күн тасыған су алты күнде қайтар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай күшті, екпінді болып көрінген нәрсенің бәрі мәңгі емес екенін айтады. Тасыған су…
Қайтқан малдың қайыры бар.
Негізгі мағынасы Қайтқан малдың қайыры бар деген мақалдың тура мағынасы — жоғалған не алыстаған малдың қайта оралуы…
Бірге тумақ болса да,
Бірге өлмек жоқ.
Бірге өлмек жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам тағдырының ортақ еместігін білдіреді: адамдар бір күнде, бір ортада, бір отбасында не…
Адамның басы - Алланың добы .
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның тағдыры өз қолында ғана емес, Жаратушының құзырында екенін білдіреді. Тура…
Өткен күн - ұшқан құс,
Шақырсаң да келмейді.
Шақырсаң да келмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал уақыттың қайта айналып келмейтінін білдіреді. Өткен күнді қанша сағынсаң да, қанша өкінсең…
Бақ кейде тауып қонады,
Кейде ауып қонады.
Тауып қонса, ескертеді,
Ауып қонса, есіртеді.
Кейде ауып қонады.
Тауып қонса, ескертеді,
Ауып қонса, есіртеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бақ пен ырыстың адамға әрқалай келетінін айтады. Кейде жақсы бақ өз еңбегіңмен, дұрыс…
Торқалы той, топырақты өлім.
Негізгі мағынасы «Торқалы той, топырақты өлім» — өмірдің екі үлкен кезеңін қатар атап өтетін мақал. Тура мағынасы…
Мезгілі жетсе мұз да ерір.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — уақыт өте келсе мұздың өзі де ериді. Астарлы мағынасы — ешбір қиындық…
Құдай бір айналдырса , шыр айналдырады .
Негізгі мағынасы Құдай бір айналдырса, адамды бір-ақ сәтте тағдырдың ауыр сынына ұшыратуы мүмкін деген ой айтылады…
Адамзат бүгін адам, ертең топырақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірі өткінші екенін ескертеді: бүгін тірі, саналы, күш-қайраты бар адам ертең-ақ…
Жазмыштан озмыш жоқ.
Негізгі мағынасы «Жазмыштан озмыш жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — адамның тағдырдан, пешенеден асып кете алмайтыны…
Құдай берейін десе ,жұдырыққа тас сынады ,
Қимайын десе , бұршаққа тіс сынады.
Қимайын десе , бұршаққа тіс сынады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ырысы мен несібесі көбіне өз қалауынан тыс келетінін білдіреді. Құдай беруді қаласа…
Жүгірген жетпес, бұйырған кетпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қатты жүгірген адам да өзіне тиесілі нәрсеге бірден жете алмайды, ал…
Бір аяғы жерде, бір аяғы көрде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам жасының ұлғайып, өмірінің соңына жақындағанын білдіреді. Тура мағынасында бір аяғы…
Тастай батып, судай сіңді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір істің, сөздің не болған жағдайдың еш із қалдырмай, мүлде жоғалып кеткенін білдіреді…
Құданы Құдай қосады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — құдалықтың, яғни екі жақтың құдаласуы адамның өз еркімен ғана емес…
Қырық жыл қырғын келсе де,
Ажалды өледі.
Ажалды өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қанша ауыр соғыс, қырғын, нәубет келсе де, ажалы жеткен адам бәрібір…
Адамның дегені болмайды ,
Алланың дегені болады.
Алланың дегені болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ойлағаны әрдайым орындала бермейтінін, ал бәрі Жаратқанның қалауымен болатынын…
Аспанда тіреу жоқ,
Жерде белдеу жоқ.
Жерде белдеу жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аспанды тіреп тұратын таяныш та, жерді байлап қоятын белдеу де жоқ. Ал…
Қайғысыз ішкен қара судың қаймағы бір елі.
Негізгі мағынасы Қайғы-қасіреті, уайымы жоқ адамға қарапайым тірлік те тәтті көрінеді. Мақалдың тура мағынасы — жай…
Батар күннің атар таңы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: күн батады, бірақ оның орнына ертең қайта таң атады. Астарлы мағынасы…
Барар жерің - Балқан тау,
Ол да біздің барған тау.
Ол да біздің барған тау.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның барар жері алыс, қиын не белгісіз болса да, ол жерге өзіміз де талай рет барып…
Бұйырмағанын айдап жүрмін,
Бұйырғанын шайнап жүрмін.
Бұйырғанын шайнап жүрмін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ырыс-несібесі, бағы мен бұйрығы туралы айтады. Тура мағынасында: біреуге тиесілі…
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің…
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін…
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен…
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура…
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгеріп…
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.