Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
103.4K
Қаралым
242
Орташа
Сұрыптау:
Өлгенге қайтып келмек жоқ,
Өлгеннің артынан өлмек жоқ.
Өлгеннің артынан өлмек жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің қайтарымсыз екенін ескертеді. Тура мағынасында, өлген адам қайта тірілмейді, ал о...
Мезгілі жетсе мұз да ерір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — уақыт өте келсе мұздың өзі де ериді. Астарлы мағынасы — ешбір қиындық,...
Бақ кейде тауып қонады,
Кейде ауып қонады.
Тауып қонса, ескертеді,
Ауып қонса, есіртеді.
Кейде ауып қонады.
Тауып қонса, ескертеді,
Ауып қонса, есіртеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бақ пен ырыстың адамға әрқалай келетінін айтады. Кейде жақсы бақ өз еңбегіңмен, дұрыс жол...
Бірге тумақ болса да,
Бірге өлмек жоқ.
Бірге өлмек жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам тағдырының ортақ еместігін білдіреді: адамдар бір күнде, бір ортада, бір отбасында н...
Ат шаппайды, бақ шабады,
Бақ шаппайды, бап шабады.
Бақ шаппайды, бап шабады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аттың бәйге алуында тек жүйріктік қана емес, бағы да, бабы да шешуші р...
Қайтқан малдың қайыры бар.
**Негізгі мағынасы** Қайтқан малдың қайыры бар деген мақалдың тура мағынасы — жоғалған не алыстаған малдың қайта оралуы...
Адамзат бүгін адам, ертең топырақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірі өткінші екенін ескертеді: бүгін тірі, саналы, күш-қайраты бар адам ертең-ақ...
Торқалы той, топырақты өлім.
**Негізгі мағынасы** «Торқалы той, топырақты өлім» — өмірдің екі үлкен кезеңін қатар атап өтетін мақал. Тура мағынасы б...
Бір кем дүние.
**Негізгі мағынасы** «Бір кем дүние» деген сөз адамның өмірі мен тіршілігі ешқашан толық болмайтынын білдіреді. Тура ма...
Адамның басы - Алланың добы .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тағдыры өз қолында ғана емес, Жаратушының құзырында екенін білдіреді. Тура мағына...
Аспанда тіреу жоқ,
Жерде белдеу жоқ.
Жерде белдеу жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аспанды тіреп тұратын таяныш та, жерді байлап қоятын белдеу де жоқ. Ал...
Кеменің арбаға мінетін де,
Арбаның кемеге мінетін де кезі болады.
Арбаның кемеге мінетін де кезі болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде жағдайдың үнемі бір қалыпта тұрмайтынын білдіреді. Бүгін төмен көрінген нәрсе ерте...
Қырық жыл қырғын келсе де,
Ажалды өледі.
Ажалды өледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қанша ауыр соғыс, қырғын, нәубет келсе де, ажалы жеткен адам бәрібір ө...
Бұйырмағанын айдап жүрмін,
Бұйырғанын шайнап жүрмін.
Бұйырғанын шайнап жүрмін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ырыс-несібесі, бағы мен бұйрығы туралы айтады. Тура мағынасында: біреуге тиесілі...
Құдай бір айналдырса , шыр айналдырады .
**Негізгі мағынасы** Құдай бір айналдырса, адамды бір-ақ сәтте тағдырдың ауыр сынына ұшыратуы мүмкін деген ой айтылады....
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.