Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
629.9K
Қаралым
286
Орташа
Сұрыптау:
Қорыққан бұрын жұдырықтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қорыққан адам өзінен бұрын жұдырық сермейді, яғни қауіпті сезген кісі...
Байға жағынамын деп,
Жарлының зықы шығады.
Жарлының зықы шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге ұнау, соның көңілін табу үшін екінші біреуге қиянат жасауға болмайтынын ескертеді...
Алпыс қарсақ ат болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: алпыс қарапайым қарсақ жиналса да, олардан ат шықпайды. Астарлы мағына...
Үйің жаман болса, күйің жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам тұратын үй жайсыз, тар, күтімсіз болса, көңіл-күйі де түсіп, тірш...
Шөпте селеу жаман,
Адамда тілеу жаман.
Адамда тілеу жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: шөптің арасындағы селеу атымен белгілі арамшөп егінге де, жайылымға да...
Жөн сөзге мал да маңырайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы, орынды, дәл айтылған сөздің күші зор екенін білдіреді. Тура мағынасында малдың өзі...
Бетім жаман болса да, ниетім жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы келбетіне қарап емес, ішкі пиғылы мен ниетіне қарап бағалау керек деген ой...
Тісің барда ысқыр,
Мұрның барда пысқыр.
Мұрның барда пысқыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қолындағы мүмкіндікті, жастық шақтағы қуатты зая жібермей, бар кезде пайдаланып қ...
Тәуір көрген досыңа,
Тәуір көрген малын бер,
Көре-көре сүйінсін.
Көңіл қалған досыңа,
Жаратпаған малын бер,
Көре-көре күйінсін.
Тәуір көрген малын бер,
Көре-көре сүйінсін.
Көңіл қалған досыңа,
Жаратпаған малын бер,
Көре-көре күйінсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал досқа деген көзқарас пен сыйластықтың шынайы қатынаста көрінетінін айтады. Жақсы көрген д...
Әйел жомарттық қылғанда,
Еркектің сараңдық қылғаны - өлім.
Еркектің сараңдық қылғаны - өлім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің жомарттығы мен кең пейілін жоғары бағалап, ер адамның сараңдығын қатты сынайды. Т...
Алдына келгенді тістейді,
Артына келгенді тебеді.
Артына келгенді тебеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мінезі асау, ашуға тез берілетін, ызақор адамды сипаттайды. Мұндай кісі алдына келгенді д...
Жаман жасаққа қарамайды,
Желінсау қосаққа қарамайды.
Желінсау қосаққа қарамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаман, сапасыз жасақ өз міндетін дұрыс атқармайды; желінсау сиыр да қос...
Бар мақтанса табылар,
Жоқ мақтанса шабылар.
Жоқ мақтанса шабылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бар нәрсесі, дәулеті, мүмкіндігі бар адам мақтанса, оның сөзіне лайық...
Шындықты қолдау - абырой,
Жалғанды қолдау - масқара.
Жалғанды қолдау - масқара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — шын сөзді, әділ істі жақтау адамға абырой әкеледі, ал жалғанды, өтірік...
Жақсы - желге қалқан,
күнге пана.
күнге пана.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адамның ел ішіндегі орны қандай биік екенін білдіреді. Тура мағынасында желден қор...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.