Бар мақтанса табылар,
Жоқ мақтанса шабылар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бар нәрсесі, дәулеті, мүмкіндігі бар адам мақтанса, оның сөзіне лайық тірек табылады; ал жоқ-жұтаң, әл-ауқаты аз адам орынсыз мақтанса, соның зиянын өзі тартады. Астарлы мағынасы — адам өз шамасын білуі керек, барға мастанбай, жоққа қанағат етіп, бос даңғазадан сақтанғаны жөн. Мақтан сөздің артында іс болмаса, ол адамның беделін түсіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бар» мен «жоқ» — тек мал-мүлік емес, жалпы күш, абырой, мүмкіндік, білім сияқты өмірлік қорды білдіреді. «Табылар» сөзі — дәлелі бар, сөзі өтімді, тірегі бар адамды аңғартады. Ал «шабылар» — әлсіз, қорғансыз, мақтанға ерген адам опық жеп қалатынын бейнелейді. Яғни, мақал мақтанды іс-әрекетпен өлшеуді үйретеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды әлеуметтік желіде бос мақтанға берілгендерге қатысты айтуға болады. Мысалы, біреу қолында нақты жетістігі болмай тұрып, үнемі «мен бәрінен мықтымын» деп жариялай берсе, кейін сөзінің салмағы жоғалады. Ал еңбегімен, біліммен, іспен дәлелдеген адамның мақтанышы орынды саналады.
Joq maqtansa shabylar.