Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
630.7K
Қаралым
286
Орташа
Сұрыптау:
Ақымақ астан жеріп, аштан өледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақымақ адам ас-суға менсінбей қарайды, бар нәрсенің қадірін білмей, ақы...
Сұрағаннан берген артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуден бір нәрсе сұрап алғаннан гөрі, оны өз еркімен берген жақсы. А...
Үйдегі есепті базардағы сауда бұзады.
**Негізгі мағынасы** Үй ішіндегі тәртіп, жоспар, келісім берік болса ғана іс алға басады. Ал базардағы сауда — сыртқы әс...
Айтпайын десем аузым бар,
Көрмейін десем көзім бар.
Көрмейін десем көзім бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көргенін, білгенін іште сақтап тұра алмайтынын білдіреді. Тура мағынада адамда ау...
Көшбасшының кигені жылы,
Жылаған баланы не қылсын?
Жылаған баланы не қылсын?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көш бастап жүрген адамның киімі жылы, яғни оның жағдайы жақсы, қамы жас...
Сор сараңнан, өтірік арамнан шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сараңдық пен арамдықтың түбі жамандыққа апаратынын білдіреді. Тура мағынасында, сараң ада...
Сөз қанжардан да өткір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің құдіреті өте күшті екенін білдіреді. Қанжар денеге жара салса, ойсыз айтылған сөз...
Біреу бетінен жазады,
Біреу ниетінен жазады.
Біреу ниетінен жазады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның іс-әрекеті бірдей көрінгенімен, ішкі ниеті әртүрлі болатынын аңғартады. Біреу қат...
Ордалы жыланмен ойнама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында орда болып жатқан, яғни көп жылан шоғырланған жерге жақындама, олармен о...
Өзгеге деген өседі,
Өзіме деген өшеді.
Өзіме деген өшеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бойындағы кеңпейілділік пен өзімшілдікті салыстырады. «Өзгеге деген өседі» дегені —...
Жылағанмен өлген кісі тірілмейді.
**Негізгі мағынасы** Жылап-еңіреу, қатты қайғыру адамды алдағы қайғыдан құтқармайды, болған істі кері қайтара алмайды. Б...
Еккен орар, берген алар.
**Негізгі мағынасы** «Еккен орар, берген алар» деген мақал еңбектің өтеуін, жақсылықтың қайтарымын білдіреді. Тура мағы...
Не ер болып шық,
Не жер болып шық.
Не жер болып шық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды екіұдай күйде қалмай, батыл шешімге келуге үндейді. Тура мағынасында «не ер болып...
Пәленің басы бурылдан.
**Негізгі мағынасы** «Пәленің басы бурылдан» деген мақал бір қиындықтың, кесапаттың, қырсық істің басы әлсіз көрінетін,...
Мақтаншақты мақтасаң, басыңа секірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мақтаншақ адамды орынсыз көтермелесең, ол одан сайын паңданып, шектен шығып кетеді дегенд...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.