Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
405.4K
Қаралым
184
Орташа
Сұрыптау:
Қасқыр мен ұры - мінездес,
Екеуі де түнді аңдиды.
Бұлбұл мен гүл - мінездес,
Екеуі де күнді аңдиды.
Екеуі де түнді аңдиды.
Бұлбұл мен гүл - мінездес,
Екеуі де күнді аңдиды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі түрлі құбылысты салыстыру арқылы мінез ұқсастығын көрсетеді. Қасқыр мен ұры түнді аңд...
Ауруды жасырма, әшкере қылады,
Өлімді жасырма, масқара қылады.
Өлімді жасырма, масқара қылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шындықты жасырудың пайда бермейтінін айтады. Ауруды адам уақытында айтпаса, ол асқынып, б...
Жылағанмен өлген кісі тірілмейді.
**Негізгі мағынасы** Жылап-еңіреу, қатты қайғыру адамды алдағы қайғыдан құтқармайды, болған істі кері қайтара алмайды. Б...
Жаптым жала, жақтым күйе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуге жалған сөз жауып, бетіне күйе жағу, яғни оның абыройын түсіру....
Күріштің дәмін май келтірер.
**Негізгі мағынасы** Күріштің өзі қанша сапалы болса да, оның дәмін айқындайтын нәрсе — май. Яғни, жақсы нәрсенің де қад...
Жақынды жаралама,
Алысты қаралама.
Алысты қаралама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды өзіне жақын жүрген кісіні ренжітпеуге, қадірін білмеуге шақырады. «Жақынды жаралам...
Ар сатып ырыс жинама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға ар-намысын, ұятын, адамдық қадірін дүние мен пайдаға айырбастамауды ескертеді. Тур...
Жақсыға жаһан өз үйі.
**Негізгі мағынасы** «Жақсыға жаһан өз үйі» деген мақал жақсы, кең пейілді, адамгершілігі мол адамның жат жерде де тосы...
Есек семірсе, иесін тебер.
**Негізгі мағынасы** «Есек семірсе, иесін тебер» мақалы тойынған, мансапқа не дәулетке жеткен кейбір адам бұрынғы қамқо...
Сенімен қосыла жамандасқан
Сені сыртыңнан да жамандайды.
Сені сыртыңнан да жамандайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қасыңдағы адам сенімен бірге біреуді жамандап, ғайбат айтса, ол сенің а...
Арық қойда төстік жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: арық, жүдеу қойдың денесінде ет те, майлы төстік те болмайды. Астарлы м...
Басытқыға бал ішкен,
Сусынына шай ішкен.
Сусынына шай ішкен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның дастарқандағы талғамын, астың ретімен желінетінін білдіреді. Тура мағынасында бас...
Не жоқ болса, сол қат.
**Негізгі мағынасы** «Не жоқ болса, сол қат» деген мақал адамда бір нәрсе жетіспесе, соған деген мұқтаждық қатты сезіле...
Ерлеріне қатын қас,
аңыр түбін ойламас.
аңыр түбін ойламас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түйіні — ерін сыйламаған, отбасының ынтымағын ойламаған әйел үй ішінің берекесін кетір...
Оспадардың ойыны бұзық.
**Негізгі мағынасы** Осы мақал адамның мінезі көрген жерде ойын да, ісі де бұзылатынын білдіреді. Тура мағынада, әдепсі...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.