Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
631.1K
Қаралым
287
Орташа
Сұрыптау:
Көп қаласа, көк тоқтыңды сойып бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жұрт көп нәрсені талап етсе, тіпті ең қымбат малыңды да беруге мәжбүр...
Ақылға саңыраулық айып.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылды сөзді, орынды кеңесті елемеу — үлкен мін екенін білдіреді. Тура мағынасында «саңыр...
Ботасы өлген інгенге,
Нар теліген зорлық.
Құлыны өлген қулыққа,
Тай теліген зорлық.
Нар теліген зорлық.
Құлыны өлген қулыққа,
Тай теліген зорлық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ботасынан айырылған інгенге өзге нардың ботасын телу де, құлынынан айы...
Мойнында - қосақ, артында - тіркеу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы малдың мойнында қосақ, артында тіркеу бар екенін білдіреді. Астарлы мағы...
Ерлеріне қатын қас,
аңыр түбін ойламас.
аңыр түбін ойламас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түйіні — ерін сыйламаған, отбасының ынтымағын ойламаған әйел үй ішінің берекесін кетір...
Күнің тұман болсын,
Ауруың тұмау болсын.
Ауруың тұмау болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге шын жамандық тілемей, зияны аз, жеңіл қиындық тілеп тұрған ишаралы сөз. Тура мағы...
Шындық - шипа, өтірік - дерт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шын сөздің адамға пайда әкеліп, көңілді түзететінін, ал өтіріктің керісінше жанға да, ел...
Бір қолың бір қолыңды жуады.
**Негізгі мағынасы** «Бір қолың бір қолыңды жуады» деген мақал адам жалғыз жүріп көп іс тындыра алмайтынын, ал өзара көм...
Мысықтың өлімі тышқанға той.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: мысық өлсе, оны жау көретін тышқанға қуаныш туады. Астарлы мағынасы: бі...
Күншіл дос:
озып бара жатсаң, етегіңнен басады,
қалып бара жатсаң, қасыңнан қашады.
озып бара жатсаң, етегіңнен басады,
қалып бара жатсаң, қасыңнан қашады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал күншіл, іштар адамның шынайы дос болмайтынын аңғартады. Егер сен алға озып, жетістікке же...
Айтқан ауыз, жылаған көз жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөз бен істің үйлеспеуін, бір нәрсені айтып тұрып, соған қарсы әрекет етуді сынайды. Тура...
Шыбын да аңқаудың аузын аңдиды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аңқау, сенгіш адамның әлсіз тұсын өзгелер оңай пайдаланады дегенді білдіреді. Тура мағына...
Ит иттігін істемей қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Ит иттігін істемей қоймайды деген мақал адам мінезі оңай өзгермейтінін, жаман әдеті бар кісі өз таб...
Қазанға түссе - ауыздікі,
Қапқа түссе - қатындікі.
Қапқа түссе - қатындікі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ас қазанға түсіп, дайын күйге келгенде оны ауызға салып жейді; ал қапқа...
Халықтан аспа, жамандыққа баспа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өзімшіл болмауды, елден бөлек аспандап кетпеуді ескертеді. «Халықтан аспа» дегені...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.