Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
405.5K
Қаралым
184
Орташа
Сұрыптау:
Жақсыға жалынсаң, кешірер,
Болатты жанысаң, өтер,
Болатты жанысаң, өтер,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі ойды қатар айтады. Біріншісі: жақсы, кең пейілді адамнан кешірім сұрап, иілсең, ол к...
Ашқа қазан астырма,
Тоңғанға от жақтырма.
Тоңғанға от жақтырма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аш адамға қазан астырма, тоңған адамға от жақтырма дегендей көрінеді. Б...
Арам жеген құстырар.
**Негізгі мағынасы** Адамның арам жолмен тапқан несібесі баянды болмайды, ақыры өзіне зиян болып тиеді. Мақал тура мағын...
Абыройлы болар жігіттің
Алғашқы ұрлығы ашылар.
Алғашқы ұрлығы ашылар.
**Негізгі мағынасы** Абыройлы, ел алдында жүзі жарық болар жігіттің жаман ісі ұзаққа бармайды. Мақал тура мағынасында: ұ...
Арсыз қолым істеді,
Арлы бетім ұялды.
Арлы бетім ұялды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бойындағы ар мен ұяттың құнын терең көрсетеді. Тура мағынасы бойынша, қол қателік ж...
Тұлпарды алтын тағамен тағаласа,
Есек емексіп аяғын көтереді.
Есек емексіп аяғын көтереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тұлпардың аяғына алтын тағасы тағылса да, ол сол күйі тұлпар болып қала...
Қайырымдылық жасасаң,
Қайырын өзің көресің.
Қайырын өзің көресің.
**Негізгі мағынасы** Қайырымдылық жасалған жақсылықтың өтеуі міндетті түрде қайтып келетінін білдіреді. Тура мағынасында...
Нілдей бұзылады.
**Негізгі мағынасы** «Нілдей бұзылады» деген мақал бір нәрсенің, әсіресе мінездің, ниеттің, тәртіптің не жақсы ахуалдың...
Жақсының сыры кетсе де,
Сыны кетпейді.
Сыны кетпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адам туралы айтады. Тура мағынасында оның құпиясы, ішкі сыры ашылып қалса да, жақсы...
Не ер болып шық,
Не жер болып шық.
Не жер болып шық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды екіұдай күйде қалмай, батыл шешімге келуге үндейді. Тура мағынасында «не ер болып...
Ымыраны бұзбақ - жаманның ісі;
Қатарды бұзбақ - шабанның ісі.
Қатарды бұзбақ - шабанның ісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал татулық пен ретке қарсы шығу жаман іс екенін ескертеді. «Ымыраны бұзбақ» дегені — адамдар...
Ауыз - дарбаза , сөз - самал ,
Құдай ұрғанда не амал?
Құдай ұрғанда не амал?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам аузы арқылы айтылған сөздің үлкен күшке ие екенін білдіреді. Тура мағынасында ауыз —...
Бір нәрсені ұмыт -
Біреуге жасаған жақсылығыңды
Біреуге жасаған жақсылығыңды
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға біреуге жақсылық жасағанда, оны қайта-қайта еске салмауды, міндетсінбеуді үйретеді...
Ермек қуған пәлеге жолығады,
Еңбек қуған қазынаға жолығады.
Еңбек қуған қазынаға жолығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қай іске ұмтылса, соның жемісін көреді деген ойды білдіреді. Ермек, бос қызық, уақыт...
Ұры бүлікке құмар,
Шыбын шірікке құмар.
Шыбын шірікке құмар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман ниетті адамның ішкі табиғатын әшкерелейді. Ұры қалайша бүлікке, тынышсыздыққа, бере...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.