Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
405.9K
Қаралым
184
Орташа
Сұрыптау:
Махаббат көнермейді.
**Негізгі мағынасы** «Махаббат көнермейді» деген мақал сүйіспеншіліктің уақыт өткен сайын тозып, мәнін жоғалтпайтынын б...
Өз айыбыңды өзгеден көрме,
Кісі айыбын көздеме.
Кісі айыбын көздеме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды өз қатесін өзі көре білуге, кінәні басқа біреуден іздемеуге үйретеді. Бір істің дұ...
Қайырсыз байдан қайнатқан су артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: пайдасы жоқ, қолы ашылмаған байдың байлығынан қарапайым болса да пайдал...
Сыр - шымылдық, шындық - айна.
**Негізгі мағынасы** «Сыр - шымылдық, шындық - айна» деген мақал адамның ішкі құпиясы мен ақиқат болмысы қатар айтылаты...
Тірі адамның наласынан
Аруақтың наласы жаман .
Аруақтың наласы жаман .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тірі адамның қарғысы мен наласының өте ауыр, қауіпті екенін білдіреді. Адамның көзі тірі...
Сауға сұраймын деп дауға қалыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуден пайда, жеңілдік немесе кешірім сұраймын деп, керісінше өзіне кесір келтіруді біл...
Көңіл кімді қаласа, сол сұлу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам біреуді ұнатса, оған сол адам ең әдемі, ең тартымды болып көрінед...
Ақылсызды жіберсең, ойын бұзар,
Арамзаны жіберсең, жиын бұзар.
Арамзаны жіберсең, жиын бұзар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылы жоқ адамға немесе арам пиғылды кісіге ерік берудің соңы жақсылыққа апармайтынын еск...
Сараң үйге кісің түспесін,
Парақорға ісің түспесін.
Парақорға ісің түспесін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сараңдық пен парақорлық сияқты жаман мінездерінен сақ болуды ескертеді. Тура мағы...
Оқ жарасы бітер,
Сөз жарасы бітпес.
Сөз жарасы бітпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің күшін өте терең көрсетеді. Оқтан түскен жара уақыт өте келе жазылады, дене сауығып...
Ақиқаттың есебі айнымайды.
**Негізгі мағынасы** Ақиқаттың есебі айнымайды деген мақал шындықтың түбі өзгермейді, ақиқат ақыры бәрібір жеңіске жете...
Аққу - құстың төресі,
Жалғыз жатып оттамас,
Қас жақсының белгісі,
Қара сөзді жоқтамас.
Жалғыз жатып оттамас,
Қас жақсының белгісі,
Қара сөзді жоқтамас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адамның, асыл мінезді жанның сипатын айтады. Аққу қалай құстардың ішінде көрікті, т...
Қасқырлы жердің иті айтақшыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқыр көп жүретін жерде ит те үнемі үріп, айтақтап отырады. Астарлы ма...
Пәлегі таза қауынның,
Түйнегі таза болады.
Жүрегі таза адамның,
Түйіні таза болады.
Түйнегі таза болады.
Жүрегі таза адамның,
Түйіні таза болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қауынның пәлегі таза болса, түйіні де таза, сапалы болады. Астарлы ма...
Ескі сөз - жаңа сөздің қазығы,
Жақсы кісі - жаман кісінің азығы.
Жақсы кісі - жаман кісінің азығы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бұрынғы айтылған дана сөздің кейінгі жаңа ойға тірек болатынын білдіреді. Яғни ескі сөз —...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.