Тілі екеудің ділі екеу.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Тілі екеудің ділі екеу» деген мақал бір адам екі тілде сөйлесе, оның ішкі ұстанымы да екіұшты болуы мүмкін дегенді білдіреді. Тура мағынасында тілдің екеу болуы мүмкін емес, ал астарлы мағынасы — екіжүзділік, тұрақсыздық, сөзі мен ойы қабыспайтын адам туралы ескерту. Мұндай кісі біреуге бір сөз айтып, екіншісіне басқа сөз айтуы мүмкін, сондықтан оған толық сену қиын. Мақал адамды бірбеткейлікке, адалдыққа және сөзіне берік болуға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тіл» — тек сөйлеу құралы емес, адамның ойы, ниеті, мінезі мен ішкі болмысының белгісі. «Екеу» деген сөз сырттай қарағанда сан сияқты көрінгенімен, шын мәнінде екі түрлі бағытты, екі түрлі ниетті меңзейді. Яғни, бір ауыздан шыққан сөздің өзі екіжақты болып кетсе, адамның ділі де екіге жарылғандай әсер береді. Халық осылайша сөздің тазалығы мен жүректің беріктігін қатар бағалайды.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де жиі қолданылады. Мысалы, бір адам жұмыста басшысына басқа, әріптестеріне басқа сөйлеп, уәдесінде тұрмаса, жұрт «Тілі екеудің ділі екеу» деп бағалайды. Бұл — адамның шынайылығын, адалдығын тексеретін өмірлік ескерту.