Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
406.1K
Қаралым
184
Орташа
Сұрыптау:
Пәлені қара тана бастайды.
**Негізгі мағынасы** «Пәлені қара тана бастайды» деген мақал кез келген үлкен дау, ыңғайсыздық не қиын істің басы көбін...
Халықтан аспа, жамандыққа баспа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өзімшіл болмауды, елден бөлек аспандап кетпеуді ескертеді. «Халықтан аспа» дегені...
Ұры басынып ұрлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлықтың кездейсоқ емес, әдетке айналып, адам бойына сіңіп кететінін білдіреді. Яғни бір...
Күйесіз қазан жоқ,
Қайғысыз адам жоқ.
Қайғысыз адам жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қазанның күйесі отқа көп ілінгенде пайда болады. Астарлы мағынасы: адам...
Ашу тасады, ақыл басады.
**Негізгі мағынасы** Адам ашуға ерік берсе, ол тасып, ойды тұмшалап, дұрыс шешім қабылдатпайды. Ал ақыл үстем болса, ад...
Сырты жылтырағанның іші қалтырауық.
**Негізгі мағынасы** Сырты жылтырағанның іші қалтырауық деген мақал адамның сыртқы көрінісі алдамшы болуы мүмкін екенін...
Ит құтырса, иесін қабар,
Дау құтырса, биін табар.
Дау құтырса, биін табар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ашу қысқан ит өзін бағып-қаққан иесіне де шабуы мүмкін. Астарлы мағынас...
Нау жүрген жерде дау жүреді.
**Негізгі мағынасы** Нау жүрген жерде дау жүреді деген мақал бір істің басында берекесіздік, ретсіздік, ұрыс-керіс көп б...
Кең пейілді кемімес.
**Негізгі мағынасы** «Кең пейілді кемімес» деген мақалдың тура мағынасы — жүрегі кең, қолы ашық, ниеті таза адамның бер...
Өтірік айтып қарабет болғанша,
шынды айтып жара бет бол.
шынды айтып жара бет бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның абыройы мен арын жоғары қояды. Тура мағынасы бойынша, өтірік айтып елге жаман атт...
Барлық жарастырады,
Жоқтық таластырады.
Жоқтық таластырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бар нәрсе адамдарды татуластырады, ал жоқшылық кикілжіңге итермелейді....
Ауру шықпаған жаннан дәмелі,
Жалқау бітпеген малдан дәмелі.
Жалқау бітпеген малдан дәмелі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам баласының өмірден үміт күтетінін, бірақ ол үміттің негізсіз болмауы керегін айтады....
Судай тұнық, сүттей ақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің ниеті мен пиғылының өте таза, адал, кіршіксіз екенін білдіреді. Тура мағынасында...
Жақсы сөз - жан азығы.
**Негізгі мағынасы** «Жақсы сөз - жан азығы» деген мақал адамға жылы, ізгі, дем беретін сөздің рухани күшін айтады. Тура...
Өтірік түбі - шын, бақсы түбі - жын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өтірік айтқанның соңы бір күні шындыққа тіреледі, ал бақсы-балгерлік,...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.