Жақсының сыры кетсе де,
Сыны кетпейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсы адам туралы айтады. Тура мағынасында оның құпиясы, ішкі сыры ашылып қалса да, жақсы қасиеті жоғалмайтынын білдіреді. Астарлы мағынасы — адамның шынайы қадірі сырттағы құпиямен емес, мінезімен, адамгершілігімен өлшенеді. Жақсы кісінің абыройы, беделі, таза ниеті бір сәттік сөзбен не әңгімемен құламайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сыр» — адамның ішкі өмірі, құпиясы, жеке жағдайы. «Сын» — оның қадірі, тұлғалық беріктігі, адамдық келбеті. Яғни мақал сырдың кетуін сыртқы қабықтың ашылуымен салыстырады, ал сынның кетпеуі — нағыз жақсы адамның ішкі мықтылығын көрсетеді. Бұл жерде жақсы адамды сындыру қиын, өйткені оның негізі берік.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды біреудің жеке сыры жұртқа белгілі болып қалса да, оны бірден жаман адам деп бағаламау керек деген мағынада қолданамыз. Мысалы, жақсы маманның жеке өміріндегі бір ұсақ жағдай жарияланып кетсе де, оның еңбегі мен адамгершілігі сол күйі қалады. Демек, адамның шын бағасы — оның ісі мен мінезінде.
Syny ketpeıdi.