Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
631.7K
Қаралым
287
Орташа
Сұрыптау:
Барды аямайды,
Жоқты санамайды.
Жоқты санамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қолында бары бар адам оны қимай, есептеп-пішпей береді; ал жоқ, жетпісі...
Ауруды жасырма, әшкере қылады,
Өлімді жасырма, масқара қылады.
Өлімді жасырма, масқара қылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шындықты жасырудың пайда бермейтінін айтады. Ауруды адам уақытында айтпаса, ол асқынып, б...
Қырын алған қырқында таз болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда біреудің қырын алғаны, ал келесі қырында таз болып қалатыны туралы айтқ...
Жаман еркектің басын
Жақсы қатын хан қылады.
Жақсы еркектің басын
Жаман қатын даң қылады.
Жақсы қатын хан қылады.
Жақсы еркектің басын
Жаман қатын даң қылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі жардың ықпалы адам тағдыры мен абыройына тікелей әсер ететінін айтады. Ту...
Кедейлігіне қарама, кісілігіне қара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы тұрмысына емес, ішкі болмысына баға беруді үйретеді. Кедей адамды мүлкі аз...
Өтіріктің адымы қысқа.
**Негізгі мағынасы** Өтіріктің ғұмыры ұзақ болмайды, ол көп ұзамай әшкере болады деген ойды білдіреді. Тура мағынасында...
Сыйлап берсе, су да іш.
**Негізгі мағынасы** «Сыйлап берсе, су да іш» мақалы адамға көрсетілген құрмет пен ықыластың қадірін білдіреді. Тура ма...
Қатынның қарғысы жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің, әсіресе ашу үстінде айтылған қарғысының ауыр тиетінін ескертеді. Тура мағынасынд...
Көрене зорлық - басқа қорлық.
**Негізгі мағынасы** «Көріне зорлық - басқа қорлық» деген мақал ашықтан-ашық жасалған қысымның, әділетсіздіктің адамға...
Сараң үйге кісің түспесін,
Парақорға ісің түспесін.
Парақорға ісің түспесін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сараңдық пен парақорлық сияқты жаман мінездерінен сақ болуды ескертеді. Тура мағы...
Төбелес «боқ жемеден» басталады.
**Негізгі мағынасы** Төбелес бірден үлкен жанжал болып тумайды, ол көбіне ұсақ реніштен, орынсыз сөзден, әдепсіз қылықт...
Сынықтан өзге аурудың бәрі жұғады.
**Негізгі мағынасы** Сынықтан өзге аурудың бәрі жұғады деген мақалдың тура мағынасы — адамға жұқпалы дерттер оңай тарайд...
Құс жаманы - саңғығыш,
Адам жаманы - қаңғығыш.
Адам жаманы - қаңғығыш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінездің белгісін құс пен адамға салыстыра отырып түсіндіреді. Тура мағынада, саңғ...
Мыржақ жігітке ыржық қыз - Ләйлісі болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай жарасымсыз, ұсқынсыз немесе мінезі келіспейтін екі адамның бір-біріне лайық болып...
Көңіл қалдырма, ықыласына ұшырайсың.
**Негізгі мағынасы** Көңіл қалдырмау дегеніміз — өзіңнен жақсылық күткен адамның сенімін ақтау, біреудің ниетіне су сепп...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.