Сыйлап берсе, су да іш.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Сыйлап берсе, су да іш» мақалы адамға көрсетілген құрмет пен ықыластың қадірін білдіреді. Тура мағынада — егер су да ілтипатпен, сыпайы түрде ұсынылса, оны ішуден бас тартпайсың. Астарлы мағынада — кез келген қызметтің, көмектің, тіпті қарапайым нәрсенің өзі жылы қабақпен, ізетпен жасалса, ол қабылдауға тұрарлық болады. Яғни сыйластық бар жерде қарапайым іс те мәнді, ал дөрекілік бар жерде ең жақсы нәрсенің өзі қадірсіз көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «су» — тіршіліктің ең қарапайым, ең қажетті заты. Ал «сыйлап беру» — адамға деген құрмет, ізет, ілтипат. Халық осы екі ұғымды қарсы қойып, сыйластықтың күшін көрсетеді. Су сияқты қарапайым нәрсенің өзі әдеппен ұсынылса, адамның көңіліне жылы тиеді. Демек, сөздің ғана емес, қимылдың да мәдениеті маңызды.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал адамдармен қарым-қатынаста әдеп сақтаудың қажет екенін еске салады. Мысалы, дүкенде немесе кеңседе біреуге көмектескенде сыпайы сөйлессең, кішкентай қызметтің өзі бағаланады. Тіпті қарапайым бір стақан суды да ілтипатпен ұсынсаң, ол адамға құрмет сезімін тудырады. Сондықтан бұл мақал кез келген істі мәдениетпен жасауға үндейді.