Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
406.5K
Қаралым
184
Орташа
Сұрыптау:
Таза алтынды тазартпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — таза алтынды қайта тазартудың керегі жоқ. Астарлы мағынасы — асыл, мін...
Дәлдеп атып жауды өлтір,
Дәлдеп айтып дауды өлтір.
Дәлдеп айтып дауды өлтір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жауға қарсы да, дау-дамайға қарсы да нысананы дәл табу. Астарлы мағына...
Жақсы ит өлімтігін көрсетпейді.
**Негізгі мағынасы** Жақсы адам не жақсы мінезді жан өзгенің кемшілігін бетіне баспайды, ұсақ-түйекке жармаспайды. Бұл м...
Жамандық көрген жеріңнен,
Еңбекте де, қаш.
Жақсылық көрген жеріңе,
Еңбекте де, жет.
Еңбекте де, қаш.
Жақсылық көрген жеріңе,
Еңбекте де, жет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға жақсылық көрген, қадірін білген жерден қашпау керегін айтады. Тура мағынасында, бі...
Көкірегі - кең сарай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі дүниесі кең, пейілі дархан, ой-өрісі биік екенін білдіреді. Тура мағынасында...
Кедейлігіне қарама, кісілігіне қара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы тұрмысына емес, ішкі болмысына баға беруді үйретеді. Кедей адамды мүлкі аз...
Жақсы ниетіңе келеді,
Жаман етіңе келеді.
Жаман етіңе келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ниеті мен іс-әрекеті өзіне қайта оралатынын білдіреді. Жақсы ой, таза пейіл, адал...
Ел от алған жерге су төкпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің басталған ісіне, көтерілген намысына, не қызған көңіліне әдейі кедергі жасама, о...
Отыз күн оразаның бір айты бар,
Әр қылған жақсылықтың бір қайтуы бар.
Әр қылған жақсылықтың бір қайтуы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің өтеуі болатынын айтады. Тура мағынада, оразаның отыз күні өтіп, соңында айт мере...
Жақсының жолы - жарық күн.
**Негізгі мағынасы** «Жақсының жолы - жарық күн» деген мақал жақсы адамның ісі де, өмірі де айналасына нұр шашады деген...
Тебегеннің таңын сүзеген айырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы мал мінезінен алынған: тепкеннен кейін бірден жауап қайтармағанымен, сүз...
Қырқын мінгеннен қыр артылмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір адамның ғана күшімен, не бір ғана атқа сүйеніп, қыруар қырды асып ө...
Сақылардан сұлтан ал,
Құтпан жалдан ұлтан ал,
Пат құндыздан ұлпан ал.
Құтпан жалдан ұлтан ал,
Пат құндыздан ұлпан ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқы белгіден гөрі заттың, жануардың немесе адамның шын бағасын, жарамдылығын таны деге...
Қатын ашуланса қатты айтар,
Бала ашуланса бетін қайтар.
Бала ашуланса бетін қайтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашуға берілген адамның сөзі де, ісі де өзгеріп кететінін ескертеді. Тура мағынасында әйел...
Жаман ерден жайдағым жақсы,
Жаман қатыннан бойдағым жақсы.
Жаман қатыннан бойдағым жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман мінезді, сенімсіз ерден немесе ұрысқақ, берекесіз әйелден, тіпті...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.