Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
406.6K
Қаралым
184
Орташа
Сұрыптау:
Тегі жаман тойда:
Тонымды бер! - дер.
Тонымды бер! - дер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мінезі жаман, пиғылы дұрыс емес адам той сияқты қуанышты ортада да өз пайдасын ғана ойлай...
Доғалбас, от басында жоғалмас.
**Негізгі мағынасы** «Доғалбас, от басында жоғалмас» деген мақалдың тура мағынасы — басы аса қатты, долы не өжет адам ү...
Ұры - қасық, ел - теңіз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлықтың ұсақ нәрседен басталатынын, ал елдің ырысы мен берекесі кең де мол екенін білдір...
Пейілі жаман кісіден күседі,
Өз асын өзі жасырып ішеді.
Өз асын өзі жасырып ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі ниеті мен пейілінің қандай екенін танытады. Пейілі жаман, сараң не күншіл кі...
Түйені түгімен,
Нарды жүгімен жейді.
Нарды жүгімен жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйені де, нарды да толық күйінде, түгімен не жүгiмен жеу мүмкін емес...
Жерік таңдамайды,
Ашық алдамайды.
Ашық алдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аш адам қолына түскен асқа қарап талғамайды, ал жерік адам да көңілінде...
Анығын айту - адалдық,
Ала сөйлеу - арамдық.
Ала сөйлеу - арамдық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шындықты тура айту адамның адалдығын көрсететінін, ал сөзді бұрмалап, екіұшты сөйлеу арам...
Жолдас күту - жарға сын,
Жалған сөздік - арға сын.
Жалған сөздік - арға сын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жолдас таңдаудың да, уәдеге берік болудың да өте маңызды екенін айтады. Бірінші жолда «ж...
Біреудің қолымен от көсеме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуді өз пайдаң үшін қиын іске жұмсама, өзіңе тиесілі жауапкершілікті өзің көтер дегенд...
Ит мініп, ирек қамшылап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — итке мініп, қисық-қыңыр қамшымен айдау сияқты орындалуы қиын, күлкілі...
Жоқтау айтқанға тоқтау айт,
Қайғысын қозғама,
Қайратын қолда.
Қайғысын қозғама,
Қайратын қолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қайғы үстінде тұрған жанға жөнсіз сөз айтпай, көңілін жараламай, сабырлы түрде демеу...
Өрмекшінің торы - шыбынның соры.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өрмекші құрған торға шыбын түсіп, одан шыға алмай қиналады. Астарлы ма...
Біреудің баспағына өлім тілесең,
Өзіңнің өгізің өледі.
Өзіңнің өгізің өледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің баспағына, яғни шаруасына, тіршілігіне жамандық ойласаң, оның...
Еруліге - қарулы.
**Негізгі мағынасы** «Еруліге - қарулы» деген мақал қонақасы бергенге жауап ретінде сый көрсету, жақсылыққа жақсылықпен...
Бақылда бірлік жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бақылда, яғни ұсақ тартыс, бәсеке, керісу үстінде татулық болмайды. Ас...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.