Өсек сөз өгізді де өлтіреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Өсек сөздің зияны өте үлкен екенін білдіреді. Тура мағынасында ол – біреудің жайсыз, орынсыз сөзі тірі жанға да, малға да кесірін тигізуі мүмкін деген ой. Астарлы мағынада өсек адамның абыройын түсіреді, араға іріткі салады, ел ішіндегі татулықты бұзады. Бір ауыз жалған не орынсыз сөз үлкен дау тудырып, тіпті берекелі істі де тоқтатуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «өгіз» – қазақ тұрмысында күш-қуаттың, еңбек пен берекенің белгісі. Өгіз – ауыр жұмысқа жегілетін, шаруаның тірегі. Ал оны «өлтіреді» деу өсек сөздің жай ғана көңілге тимей, нақты кесір әкелетінін әсірелей көрсетеді. Яғни тілмен айтылған зиян кейде қара күштен де қауіпті.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыс орнында не отбасында орынсыз сөздің қандай бүліншілік әкелетінін ескерту үшін қолданылады. Мысалы, бір қызметкер туралы дәлелсіз қауесет тараса, оның беделі түсіп, ұжымдағы сенім әлсірейді. Сондықтан бұл мақал адамдарды сөзге абай болуға, біреуді тексерілмеген әңгімемен жамандамауға шақырады.