Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
400.2K
Қаралым
182
Орташа
Сұрыптау:
Жақсы кемітпейді де, кемсітпейді де.
**Негізгі мағынасы** Жақсы адам өз қадірін көрсету үшін біреуді төмендетпейді, кем көрмейді, қорламайды. Оның жақсылығы...
Күншілдің күнін итке берсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал күншіл, іштар адамға деген халықтың теріс бағасын білдіреді. Тура мағынасында «күнін итке...
Тілде бар да, істе жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сөзі мен ісі қабыспайтын жағдайды білдіреді. Тура мағынасында: ауызбен айтылған у...
Жақсы - бір қатыннан туады,
Жаман - әр қатыннан туады.
Жаман - әр қатыннан туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезінің, тәрбие мен тектіліктің бірлігін астарлап айтады. Тура мағынада жақсы адам...
Жақсылықтың жақсылығы -
Жақсылығың тимеген кісінің жақсылығы.
Жақсылығың тимеген кісінің жақсылығы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуге өзің жақсылық жасамаған күннің өзінде, ол адам саған жақсылық к...
Ешкі жейді ебелек,
Ешкіні жейді кебенек.
Ешкіні жейді кебенек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдегі себеп пен салдарды астарлап көрсетеді: ұсақ, бейқам әрекеттің соңы өзіне кесір б...
Қастағы сызу көзді алдайды.
**Негізгі мағынасы** Қастағы сызу көзді алдайды деген мақал сыртқы көріністің кейде шындықты бүркемелейтінін білдіреді....
Ашаршылықта түйенің сіңірі де тәтті,
Тоқшылықта қозының құйрығы да қатты.
Тоқшылықта қозының құйрығы да қатты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмысы мен көңіл күйі жағдайға қарай өзгеретінін білдіреді. Ашыққан адамға ең қа...
Жегіштің батасы көп, малы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тойымсыз, қанағатсыз адамның сөзі көп болғанымен, шын берері аз екенін меңзейді. Тура мағ...
Сұлуынан жылуы.
**Негізгі мағынасы** «Сұлуынан жылуы» деген мақал сыртқы көріністен гөрі ішкі мейірім мен адамдық қасиет қымбат екенін...
Мақтанған мастан бетер.
**Негізгі мағынасы** «Мақтанған мастан бетер» деген мақал орынсыз кеуде соғу, асыра сөйлеу адамды абыройға жеткізбейтін...
Айыр етекті шапандыға ит өш.
**Негізгі мағынасы** «Айыр етекті шапандыға ит өш» деген мақал сыртқы пішінге, киім үлгісіне қарап біреуді жек көру, ме...
Байдың атын қатын шығарады,
Қатынның атын жетім шығарады.
Қатынның атын жетім шығарады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның атын көбіне әйелі, ал әйелдің атын жетім бала шығарады дег...
Өлімнен ұят күшті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам үшін өлімнен де ауыр саналатын нәрсе бар, ол — ұят. Астарлы мағын...
Тентектің есіл-дерті - бұзу,
Текенің есіл-дерті,- сүзу.
Текенің есіл-дерті,- сүзу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тентек адамның табиғатын бұзақылыққа, ал мінезі қырсық жанды өз дегенін істеп, өзгеге тиі...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.