Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
508K
Қаралым
230
Орташа
Сұрыптау:
Кішіпейілділік - кісі көркі.
**Негізгі мағынасы** Кішіпейілділік — адамның ең үлкен сәні, ең көрікті қасиеті. Бұл мақал тура мағынасында адамның міне...
Ажалды тышқанға аш мысық тап келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аш жүрген мысық жолыққан тышқанды оңай олжа көреді, оны міндетті түрде...
Ит иттігін істемесе, іші ауырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бойындағы жаман әдет пен орынсыз мінезге ишара етеді. Тура мағынасында «ит иттігі...
Еңбеққордың ерні майлы,
Жалқаудың басы қаңғы.
Жалқаудың басы қаңғы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің адам өміріндегі орнын айқын көрсетеді. Еңбекқор адам өз ісінің жемісін көріп, бе...
Сараңнан сарқыт жегенше, иттен тартып же.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сараң адамнан қалған сарқытты жегенше, иттен тартып жеген артық дегенде...
Көңілсізден күлкі шықпас.
**Негізгі мағынасы** Көңілсіз, ренжулі, ішкі күйі ауыр адамның жүзінен шынайы күлкі де, жылылық та шықпайды. Бұл мақал т...
Байдың атын қатын шығарады,
Қатынның атын жетім шығарады.
Қатынның атын жетім шығарады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның атын көбіне әйелі, ал әйелдің атын жетім бала шығарады дег...
Жоқты жара деме,
Көлеңкені қара деме.
Көлеңкені қара деме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды көрінгенге үстірт баға бермеуге шақырады. Тура мағынасында «жоқ» дегенді жараға те...
Кесірлімен керіспе,
Керме иықпен егеспе.
Керме иықпен егеспе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кесірлі, қыңыр, ызақор кісімен орынсыз сөз таластырмауды ескертеді. Мұндай...
Жамандық жасырылмас.
**Негізгі мағынасы** «Жамандық жасырылмас» деген мақалдың тура мағынасы — жаман іс қанша бүркелсе де, түбі ашылады. Аста...
Тойда тоныңды сұрама,
**Негізгі мағынасы** Той — қуаныш пен береке жиналған, ел бір-бірін сыйлап, жомарттық танытатын орын. «Тойда тоныңды сұр...
Өтірік шындықтың қасына түнейді.
**Негізгі мағынасы** Өтірік уақытша ғана өмір сүретін, шындықтың жанында ұзақ тұра алмайтын нәрсе деген ойды білдіреді....
Жауды қара қашырды,
Батыр атағын Барақ алды.
Батыр атағын Барақ алды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жауды қуып, қорқытып қашырған бір адам бар, ал батыр деген атақты басқ...
Ешкі жейді ебелек,
Ешкіні жейді кебенек.
Ешкіні жейді кебенек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдегі себеп пен салдарды астарлап көрсетеді: ұсақ, бейқам әрекеттің соңы өзіне кесір б...
Жаман «ит» десең арланады,
«қасқыр» десең жалданады.
«қасқыр» десең жалданады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның намысына тиетін ауыр сөздің әсерін көрсетеді. Тура мағынасында біреуді «ит» десе...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.