Ұрлықпен келген ет ұзақ қайнайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ұрлықпен келген нәрсенің берекесі болмайды, ол адамға опа бермейді. Бұл мақалдың тура мағынасы — ұрланған еттің дайын болуына да, пайдалануға да оңай соқпайтыны; ал астарлы мағынасы — арам жолмен келген табыс соңында уайым, қорқыныш, ұят пен жауапкершілік әкеледі. Адам бір сәттік пайдаға қызықса, оның салдары ұзаққа созылады. Сондықтан адал еңбекпен келген несібе ғана тыныштық береді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ет» — кез келген олжа, пайда, байлықтың бейнесі. «Ұзақ қайнайды» деген тіркес істің созылуы, қиындықтың артуы, пайда көрінбейтін бейнет мағынасында қолданылады. Яғни ұрланған дүние сырттай жеңіл көрінгенімен, іштей ауыр жүкке айналады. Бұл образ халықтың адалдықты жоғары бағалап, арам жолдан сақтандырғанын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал біреудің еңбегін иемдену, плагиат жасау, ақша жымқыру сияқты әрекеттерге қатысты айтылады. Мысалы, студент өзгенің жұмысын көшіріп тапсырса, кейін ұсталып, бағасы түсіп, беделі де жоғалады. Сол себепті мақал адамды адал болуға, қысқа жолға қызықпауға үндейді.