Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
508K
Қаралым
231
Орташа
Сұрыптау:
Ақымаққа жалмаң қылма, малы бар деп,
Есекті тұлпар деме, жалы бар деп.
Есекті тұлпар деме, жалы бар деп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы белгісіне, дәулетіне не жылтыраған көрінісіне қарап бағаламауды ескертеді....
Ұрының өзіне сай сырығы бар.
**Негізгі мағынасы** «Ұрының өзіне сай сырығы бар» деген мақалдың тура мағынасы — ұры өз ісіне лайық құралын, айласын т...
Махаббат ләззәтқа бай,
Қызғаныш азапқа бай.
Қызғаныш азапқа бай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал махаббаттың адамға қуаныш, жылылық, рахат сыйлайтынын, ал қызғаныштың керісінше жанды маз...
Жақсысы болса, қостай бер,
Жаманы болса, тастай бер.
Жаманы болса, тастай бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен іс-әрекеттің жақсысын қолдап, жаманына араласпау, одан бойды аулақ ұстау керегін...
Жаужұмыр жақсы болса, итке тастар ма еді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаужұмыр жақсы болса, оны ешкім итке тастамайды. Астарлы мағынасы: бір...
Өсектің өртінен дерті жаман.
**Негізгі мағынасы** Өсектің зияны оттың өртіндей қауіпті, тіпті одан да ауыр дертке айналуы мүмкін деген ой айтылады. М...
Ақсаң, селдей бол,
Ессең, желдей бол.
Ессең, желдей бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға істі жартылай емес, бар күш-жігерімен істеуді үйретеді. «Ақсаң» дегені — қимылдаса...
Жейтін ауызды жемейтін ауыз бөгейді.
**Негізгі мағынасы** Жейтін ауызды жемейтін ауыз бөгейді деген мақалдың тура мағынасы — тамақ жей алмайтын, әрекетсіз ау...
Ит көтінен ине суырған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өте ауыр, жағымсыз әрі бейнетті істі білдіреді. Тура мағынасында — иттің арт жағынан инен...
Жазалы ұрының бір беті қара,
Жазалы айғақтың екі беті қара.
Жазалы айғақтың екі беті қара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұры да, айғақ та істің ақ-қарасын өзгертпей, шындық алдында жауап беред...
Түйе деген,
Түйеден кейін бетіңе күйе деген.
Түйеден кейін бетіңе күйе деген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің орынсыз айтылса, өзіңе кері тиетінін ескертеді. Тура мағынасында біреуге «түйе» де...
Адам басына әңгіртаяқ ойнатады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы түсініксіздеу болғанымен, астарында адамға ауыр соққы, қатал жаза, үлкен...
Жел жеріне, жекен суына.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық, өз орнында ғана жақсы болатынын білдіреді. Тура мағынасында жел...
Жақсыға жармас, жаманмен арбас.
**Негізгі мағынасы** Жақсы адамға жақында, одан үйрен, өнеге ал деген ой бар. Ал жаман мінезді кісімен босқа сөз таласты...
Оң сөз өзен тоқтатар.
**Негізгі мағынасы** «Оң сөз өзен тоқтатар» деген мақал жақсы, орынды, жылы сөздің күші өте зор екенін білдіреді. Тура м...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.