Келгеніңе сүйінбеген кеткеніңе күйінбейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды келген кезде бағаламай, қадірін білмеген кісі оның кеткеніне де қайғырмайтынын білдіреді. Яғни, біреудің барын кезінде қадірлеу керек, өйткені қамқорлық, сыйластық, жақсы қарым-қатынас уақытында көрсетілмесе, кейін өкінудің пайдасы аз. Астарлы мағынасы — адам көңілін суытпай, тірі кезінде құрметтеу, жақсыны дер кезінде тану.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «келу» мен «кету» — тек адамның орын ауыстыруы емес, жалпы қарым-қатынастың басталуы мен үзілуінің белгісі. «Сүйіну» — қуану, риза болу, жылы қабылдау; «күйіну» — қиналу, қапалу. Мақал екі қарама-қарсы күйді салыстыра отырып, көңілдің салмағын көрсетеді: басында қуана алмаған адам, соңында жоғалтқанын да сезінбеуі мүмкін.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақалды отбасыда, достықта, жұмыс орнында жиі қолдануға болады. Мысалы, адам әріптесіне үнемі салқын қарап, көмегін бағаламаса, ол жұмыстан кеткесін ғана «жақсы маман еді» деп өкінеді. Демек, жақсы сөзді, құрметті, алғысты кейінге қалдырмай, дер кезінде айту керек.