Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
623.4K
Қаралым
283
Орташа
Сұрыптау:
Кемел жігіт кешірімді.
**Негізгі мағынасы** Кемел жігіттің ең басты белгісі — кешіре білуі. Бұл мақал тура мағынасында да, біреудің қатесін түс...
Сараң бай союға қозы таппай,
Жарлының жалғыз тоқтысын сұрапты.
Жарлының жалғыз тоқтысын сұрапты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сараң адамның ашкөздігін, дүниеқоңыздығын әшкерелейді. Тура мағынасында байдың өз малын қ...
Жаманның көңілін ауласаң да,
дауын даулама.
дауын даулама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман ниетті, мінезі бұзылған адамның көңілін табуға тырысқанмен, оның дауына араласпа, с...
Дос іздедім, қармандым,
Тауып едім алдандым.
Тауып едім алдандым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға дос таңдауда өте сақ болу керегін ескертеді. Тура мағынасында: адам дос іздеп, көп...
Ұят қашты дегенше,
етегін ашты дей бер.
етегін ашты дей бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ұяттан айырылуы, ар-ожданнан қол үзгені ашықтан-ашық жаман қылыққа барғанымен тең...
Күйген ауыздан күйінген сөз шығады.
**Негізгі мағынасы** Күйіп қалған ауыз қалай сақтанып, абайлап сөйлесе, күйзелген, ренжіген, таяқ жеген жан да сөзіне ыз...
Рахат пен қайғы егіз.
**Негізгі мағынасы** «Рахат пен қайғы егіз» деген мақал өмірде қуаныш пен қайғының қатар жүретінін білдіреді. Тура мағы...
Тақыр жерге шөп шығарған.
**Негізгі мағынасы** «Тақыр жерге шөп шығарған» деген сөз — мүмкін емеске жақын істі атқарған, жоқтан бар жасаған, қиын...
Шындықтан зор палуан жоқ,
Ол жауды да жығады,
Қамалды да бұзады.
Ол жауды да жығады,
Қамалды да бұзады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шындықтың күші бәрінен биік екенін айтады. Тура мағынасында палуан — күшті адам, ал мұнда...
Атақты ұры аштан өледі,
Атақсыз ұры қарын толтырады.
Атақсыз ұры қарын толтырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлықпен күн көрген адамның тірлігі баянды болмайтынын аңғартады. Тура мағынасында да, ұр...
Тамыр түбі - дау,
Құрдас түбі - жау.
Құрдас түбі - жау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам арасының алыс-берісі мен жақындығы әрдайым татулыққа әкеле бермейтінін ескертеді. Ту...
Өзің жатық болсаң,
Ішкенің қатық болар.
Өзің қиық болсаң,
Ішкенің сұйық болар.
Ішкенің қатық болар.
Өзің қиық болсаң,
Ішкенің сұйық болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз мінезі мен ішкі қалпы өміріне тікелей әсер ететінін айтады. Егер адам сабырлы,...
Қулығы көген (басынан) аспайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал айлакер, қу адам өз қулығын қанша жасыруға тырысса да, оның шын пиғылы ұзаққа бармайтынын...
Арамнан алған түйеден
Адалдан алған түйме артық.
Адалдан алған түйме артық.
**Негізгі мағынасы** Арам жолмен алынған үлкен пайдадан гөрі, адал жолмен келген аз ғана дүниенің қадірі жоғары. Мақал а...
Шайтан сүйгенді Алла сүймейді .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында айтылмайды, астарлы сөз. Мұндағы ой — жамандыққа, азғындыққа, қулық пен...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.