Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
508.6K
Қаралым
231
Орташа
Сұрыптау:
Аш болса, аңдайды,
Тоқ болса, таңдайды.
Тоқ болса, таңдайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бойындағы қанағат пен мұқтаждықтың айырмасын көрсетеді. Аш адам қолына түскеннің бәр...
Сүйіктіңнің міні - басты қадірі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өзіне ең жақын, ең қымбат көретін жанның кемшілігін де көтере білуі керек деген ойд...
Сүтсіз қой маңырауық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сүті жоқ қойдың маңырауы, яғни пайдасы жоқ, берекесі кем малдың дауысы...
Сылдыры бар да, салмағы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай әдемі, дауысы көп, бірақ шын мәнінде салмақсыз, пайдасы аз нәрсені меңзейді. Яғни...
Жаман адам кетсе,
Дүние кеңіп қалғандай болады.
Жақсы адам кетсе,
Дүние кеміп қалғандай болады.
Дүние кеңіп қалғандай болады.
Жақсы адам кетсе,
Дүние кеміп қалғандай болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың қоғамдағы орны мен ықпалын салыстырып айтады. Жаман адам кетсе, оның кесірі, к...
«Жемеймін, жемеймін» деп,
жеңді білектей құйрықты тауысыпты.
жеңді білектей құйрықты тауысыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауызша айтқан сөзі мен іс жүзіндегі әрекеті сәйкес келмесе, сөзі бос, уәдесі құрғ...
Опақтан сопақ шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір нәрсе не жағдай қалай басталса, соның жалғасы да сол деңгейден аспайтынын аңғартады....
Алтын артқан жаман есек те
«Жаппарқұл» мырза атанар.
«Жаппарқұл» мырза атанар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үстіне алтын артылған жаман есек болса да, сырт көзге бай, дәулетті ад...
Сиыр сушыл,
Пасық адам күншіл.
Пасық адам күншіл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқы болмысы қарапайым көрінетін нәрсенің өзіне лайық қасиеті болатынын аңғартады. Тура...
Жалқау көп ұйықтайды, іс жақпайды,
Жұмыс тапсырса, мойынсұнбай қылжақтайды.
Жұмыс тапсырса, мойынсұнбай қылжақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалқау адамның мінезін әшкерелейді. Тура мағынасында ол көп ұйықтап, жұмысқа зауқы соқпай...
Бит ашуын сіркеден алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашулы, ызалы адамның өз ренішін әлсіз жерден, болмашы нәрседен шығаратынын білдіреді. Тур...
Адал шындыққа тоқтайды.
**Негізгі мағынасы** Адал адам шындықтың алдында тоқтап, өтірікке, жалғандыққа бармайды. Бұл мақал тура мағынасында да,...
Жаманға жолдас жақпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаман адаммен бірге жүрген жол да, сапар да сәтті болмайды. Астарлы мағ...
Қаңқу сөздің қоспасы көп.
**Негізгі мағынасы** Қаңқу сөздің қоспасы көп деген мақал ел ішінде айтылған алып-қашпа сөздің, өсек-аяңның шындығы толы...
Төгілгеннен жалап қал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсе төгіліп қалса, оны толық қайтарып алу қиын, сондықтан қалғаны...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.