Шындықтан зор палуан жоқ,
Ол жауды да жығады,
Қамалды да бұзады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал шындықтың күші бәрінен биік екенін айтады. Тура мағынасында палуан — күшті адам, ал мұнда шындық сол палуаннан да мықты деп бейнеленген. Астарлы мағынасы: өтірік пен әділетсіздік уақытша үстем көрінгенімен, түбі шындық бәрібір жеңеді. Ол адамның ойын да, ісін де түзетіп, жалғанды әшкерелейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «палуан» — жай ғана күрескер емес, ең қуатты күштің символы. «Жауды жығу» дегені — шындықтың қарсы келген өтірік, қиянат, зорлықты жеңетінін білдіреді. «Қамалды бұзу» — шындықтың өте мықты бөгеттерді, берік көрінген кедергілерді де талқандай алатынын көрсетеді. Яғни шындықты ешбір жасырын күш тоқтата алмайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әділдікке, адалдыққа сүйеніп сөйлеу керек екенін еске салады. Мысалы, жұмыста біреу жалған ақпарат таратып, кінәні басқаға артса, ақырында құжат пен дәлел шындықты ашады. Сол кезде «Шындықтан зор палуан жоқ» деген сөздің мәні анық көрінеді.
Ol jaýdy da jyǵady,
Qamaldy da buzady.