Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
508.7K
Қаралым
231
Орташа
Сұрыптау:
Жұтаған жұртын мақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жұрты әлсіреген, күйі кеткен адам өз ортасын асыра мақтай береді. Астар...
Ер өтірік айтпайды, ез өтірік айтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің басты қасиеті — шыншылдық, намыс пен жауапкершілік екенін білдіреді. Тура мағ...
Қанжар қынында қалғиды.
**Негізгі мағынасы** Қанжар қынында жатса, ол тыныштықтың белгісі. Бұл мақал адам ашуға ерік бермей, сабыр сақтаса, дау...
Ит жеңгенін талайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ит бір нәрсені жеңіп, иемденсе, соны қайта-қайта тістеп, талай береді....
Сый сатулы , қаза қарулы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сый-құрметі мен қадірі қолдан жасалмайтынын, ол шынайы мінез бен істің нәтижесінд...
Өз бетін аямаған,
Кісі бетін шиедей етеді.
Кісі бетін шиедей етеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өз беті мен өз қадірін ойламаған адам өзгеге де ауыр сөз айтып, бетіне...
Дау төрт бұрышты,
Қамшы екі бұрышты.
Қамшы екі бұрышты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: дау-дамайдың, жанжалдың төрткүл тарапқа тарайтыны, ал қамшының екі қыры...
От алып, ораққа түскен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір іске асығып, ойланбай кіріскен адамның өзіне зиян келтіруін білдіреді. Тура мағынасын...
Күйген ауыздан күйінген сөз шығады.
**Негізгі мағынасы** Күйіп қалған ауыз қалай сақтанып, абайлап сөйлесе, күйзелген, ренжіген, таяқ жеген жан да сөзіне ыз...
Бір дауда екі күнә жоқ,
Бір істе екі жаза жоқ.
Бір істе екі жаза жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал істің салдары мен жауапкершілігі бір екенін білдіреді. Бір дауда адам бір қателікке екі р...
Жаман ауыздан жыландай сөз шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, астарлы мәні бар: жаман, арам пиғылды немесе іштар адам аузынан уыт...
Насыбайшыдан насыбай сұрасаң,
Мұрнын көтереді.
Мұрнын көтереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз ісіне тым беріліп, соған аз да болса әуестенген жанның менсінгіш, паң мінез к...
Құлмен жеген құйқа құстырмай қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құлмен бірге жеген құйқа адамды құстырмай қоймайды, яғни тегі төмен, се...
Бұзық адам бетті келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бұзық, әдепсіз, тәртіпсіз адам өз мінезін ашық көрсетіп қана қоймай, бетсіздікке де бара...
Тақыр жерге шөп шығарған.
**Негізгі мағынасы** «Тақыр жерге шөп шығарған» деген сөз — мүмкін емеске жақын істі атқарған, жоқтан бар жасаған, қиын...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.