Бұйдалы түйені ұрлау үшін,
Әуелі сабақты жіп ұрлап көр.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір істі бірден ірі қылмыспен бастамай, адам алдымен соған жетелейтін шағын қадамдардан үйренеді дегенді аңғартады. Тура мағынасында бұйдалы түйені ұрлау үшін ұрыға алдымен түйені жетектейтін жіпті алу керек. Астарлы мағынасы — үлкен жамандық, қылмыс немесе теріс әдет көбіне ұсақ әрекеттен басталады. Сондықтан адам кішкентай бұзақылыққа да, жалқаулыққа да, өтірікке де немқұрайлы қарамауы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бұйдалы түйе» — қолға үйретілген, байланған нәрсе, яғни көздеген мақсат. Ал «сабақты жіп» — сол мақсатқа апарар ең алғашқы құрал, болмашы нәрсе сияқты көрінгенімен, істің бастауын білдіреді. Халық түйе мен жіпті алу арқылы үлкен іске апаратын ұсақ әрекетті дәл көрсеткен. Бұл — жаман қылықтың тамыры кішкентайынан кесілмесе, кейін үлкен зиянға айналатынын білдіретін образ.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал тәртіп пен адалдыққа қатысты жиі айтылады. Мысалы, оқушы алдымен бір ғана көшіруден бастаса, кейін ол әдетке айналып кетуі мүмкін. Сол сияқты, ұсақ өтірік те уақыт өте сенімнің жоғалуына әкеледі. Сондықтан кішкентай қателікті дер кезінде түзету маңызды.
Áýeli sabaqty jip urlap kór.