Жалған ісі ақыретке кетпейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: өтірікке, алдауға, әділетсіз іске құрылған әрекет ұзаққа бармайды, түбі баянсыз болады. Астарлы мағынасы: адам қандай пайда тапқандай көрінсе де, жалған жолмен келген нәрсе береке әкелмейді. Мұндай істің ізі ашылып, абыройға да, тыныштыққа да нұқсан келтіреді. Халық бұл сөз арқылы адалдықты, шындықты және таза ниетті жоғары қояды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ақыретке кетпейді» тіркесі жалған істің мәңгілік құны жоқ екенін меңзейді. Мұнда «ақырет» сөзі тек діни ұғым ғана емес, істің соңғы нәтижесі, ақыры деген мағынада да қолданылады. Яғни алдамшы іс уақытша жарқырағанмен, түпкі мақсатқа жетпейді, жемісі болмайды. Образды түрде бұл — іргесі әлсіз үй сияқты: сыртынан мықты көрінгенімен, ішкі негізі бос.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақалды оқу, жұмыс, сауда, әлеуметтік желідегі әрекет сияқты салаларда қолдануға болады. Мысалы, біреу емтиханда көшіріп жоғары баға алса, ол білімді болып кетпейді, кейін білімі жетпей қиналады. Сол кезде: «Жалған ісі ақыретке кетпейді» деп айту орынды.