Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
403.8K
Қаралым
183
Орташа
Сұрыптау:
Жаман теке сүзеген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман, жуас емес теке жиі сүзісіп, айналасына тыныштық бермейді. Астар...
Оттың ісі - қуырмақ,
Желдің ісі - суырмақ.
Желдің ісі - суырмақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — оттың әсері нәрсені қуырып, пісіреді, ал желдің әсері құрғақ, жеңіл за...
Аңшы қанша айла білсе,
Аң сонша жол білер.
Аң сонша жол білер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аңшы қанша айла-тәсіл қолданса, аң да сонша қашу, тығылу, сақтану жолда...
Асай біл аш кезіңде,
Сүйе біл жас кезіңде.
Сүйе біл жас кезіңде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды өмірдің әр кезеңінде дұрыс әрекет етуге шақырады. Аш кезде асай білу — қолыңда бар...
Ақсақ ит сау иттен сауға сұрайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақсақ ит сау иттен «сау», яғни жәрдем, көмек сұрайды. Астарлы мағынасы...
Өтірік ұшы -екеу, шындықтікі - төртеу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өтіріктің жолы қысқа, шала-жансар болатынын, ал шындықтың аяғы нық, салдары кең болатынын...
Тақыр жерге шөп шығарған.
**Негізгі мағынасы** «Тақыр жерге шөп шығарған» деген сөз — мүмкін емеске жақын істі атқарған, жоқтан бар жасаған, қиын...
Күле кіріп, күңірене шығар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға сырттай жылы жымиып, іштей басқа ниет ұстаған екіжүзді кісіні сипаттайды. Тура мағ...
Алтын тапқан адам аштан өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда тосын, тіпті қайшылықты сияқты көрінеді: алтын тапқан адам неге аштан ө...
Есек барға саналса да, малға саналмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: есек иесі үшін бар жануар болғанымен, оны қазақ ұғымында нағыз «мал» қа...
Ит жүйрігін түлкі сүймес.
**Негізгі мағынасы** Ит жүйрігін түлкі сүймес деген мақалдың тура мағынасы — түлкі өзіне қауіпті, қуғыншы итті жақсы көр...
Ұры қасын жейді,
Саудагер досын жейді.
Саудагер досын жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезіндегі ашкөздік пен пайдакүнемдікті әшкерелейді. Тура мағынасында ұры өз олжас...
Құзғын жемтік көрмесе жүре алмайды.
**Негізгі мағынасы** Құзғын жемтікке тәуелді құс. Сондықтан бұл мақалдың тура мағынасы — құзғын өлексесіз, қорексіз тірш...
Ұрының ойында дар ағашы жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлық істеген адамның ойы тыныш болмайтынын білдіреді. Тура мағынасында, ұры өз ісінің жа...
Барын берген байға сән.
**Негізгі мағынасы** Барын берген байға сән дегеніміз — қолындағы барын аяп қалмай, жомарттықпен бөлісе білетін адамның...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.