Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
508.8K
Қаралым
231
Орташа
Сұрыптау:
Күле кіріп, күңірене шығар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға сырттай жылы жымиып, іштей басқа ниет ұстаған екіжүзді кісіні сипаттайды. Тура мағ...
Маңырағанның бәрі қой емес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — маңыраған барлық жануар қой бола бермейді. Астарлы мағынасы — сыртқы...
Қорықпас Құдайдан да қорықпас.
**Негізгі мағынасы** «Қорықпас Құдайдан да қорықпас» деген мақалдың тура мағынасы — адам Құдайдан именбесе, ешнәрседен...
Пәле, жала жоламас,
Ақ түйелі алтауға.
Ақ түйелі алтауға.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішінде береке, сыйластық пен жөн білетін орта болса, оған пәле де, жала да жолай алма...
Жақсы - сыйлағанының құлы,
Жаман - қорыққанының құлы.
Жаман - қорыққанының құлы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезін салыстырып көрсетеді. Жақсы адам өзіне көрсетілген сый-құрметке жауап ретінд...
Көргені жаман көпті алдар.
**Негізгі мағынасы** «Көргені жаман көпті алдар» деген мақал адам бойындағы теріс тәрбие, жаман әдет пен бұзылған орта...
Тат темірді, қайғы адамды кеміреді.
**Негізгі мағынасы** Тат темірді қалай біртіндеп жеп, әлсіретсе, қайғы да адамды іштен қажытып, күш-қуатын кемітеді. Мақ...
Суық бауыр баладан суыртпақ жіп күтпе,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезі суық, қатыгез, мейірімі аз болса, одан жылылық та, ілтипат та күтпе дегенді...
Кірекейді өлтірме,
Қонжығы қор болмасын.
Қонжығы қор болмасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кірекейді өлтірмеу, өйткені оның қонжығы жетім қалып, қор болады. Аста...
Таяқ жеген төбелеске тоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: таяқ жеген адам төбелесті тоқтатпай, қайта-қайта жанжалды жалғастыра бе...
Қол қышуы қанбағанның
Таяқ тиер басына.
Таяқ тиер басына.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашушаң, өзіне ие бола алмайтын, біреуге қол көтеруге бейім адамның ақыры жазаға ұшырайтын...
Даладағы дауылдан
Үйдегі дауыл дүлей.
Үйдегі дауыл дүлей.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттағы қауіпті дауылдан да үй ішіндегі жанжалдың, берекесіздіктің ауыр екенін білдіреді...
Сараң санға қосылмайды.
**Негізгі мағынасы** Сараң адам есепке де, көптің ортасына да сыймайды деген сөз. Мұнда тура мағынада «санға қосылмайды»...
Балық жеген тоқ болар,
Әл-дәрмені жоқ болар.
Әл-дәрмені жоқ болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — балық жеген адам тойып, қарны тоқ болады, бірақ содан кейін әл-қуаты к...
Жомарттың бергенін көріп,
Сараңның іші күйеді.
Сараңның іші күйеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жомарт адамның қолы ашық, ниеті кең болатынын, ал сараң адамның өзгеге бергенді көрсе ішт...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.