Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
628.1K
Қаралым
285
Орташа
Сұрыптау:
Тасты бассаң кетілер,
Сазды бассаң жетілер.
Сазды бассаң жетілер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тасты бассаң, ол жылжымайды, адам тайып кетуі мүмкін; сазды бассаң, ол...
Тоқал ешкі қой бұзар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тоқал ешкі қойға тиіп, мазасын алып, тынышын бұзады. Астарлы мағынасы...
Ұятын шүберекке түйген.
**Негізгі мағынасы** «Ұятын шүберекке түйген» деген тіркес адамда ар-ұят, намыс, ибалық қалмағанын білдіреді. Тура мағы...
Гүл патшасы - раушангүл.
**Негізгі мағынасы** «Гүл патшасы — раушангүл» деген мақал раушангүлдің гүл атаулының ішіндегі ең көріктісі, ең сәндісі...
Жеп еті, ішіп сорпасы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің еңбегін, пайдасын көріп алып, соның өтеуін бермейтін, бірақ өзіне қажет кезінде...
Күш есіктен кірсе,
Әділдік түндіктен шығады.
Әділдік түндіктен шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үйге күшпен кірген нәрсе есіктен енеді, ал әділдік сол үйдің түндігінен...
Итке артқан қос далада қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: итке жүктелген жүк не қосар міндет далада қалып қояды, яғни әлсіз, лайы...
Жаман адам кетсе,
Дүние кеңіп қалғандай болады.
Жақсы адам кетсе,
Дүние кеміп қалғандай болады.
Дүние кеңіп қалғандай болады.
Жақсы адам кетсе,
Дүние кеміп қалғандай болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың қоғамдағы орны мен ықпалын салыстырып айтады. Жаман адам кетсе, оның кесірі, к...
Қиналып сұрағанға берсең,
Өзіңді сыйлағаның;
Өзіңді сыйлағаның;
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қиналып, мұқтаж болып сұрап келген адамға көмек берсең, оған ғана емес...
Шөп те басынан қурайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: шөп алдымен басынан бастап қурайды, яғни солаудың, тозудың белгісі ең ә...
Көргені жоқ қылығынан жазады,
Ниеті жаман пиғылынан жазады.
Ниеті жаман пиғылынан жазады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезі мен іс-әрекетінің түп-тамыры ішкі дүниесінде жатқанын білдіреді. Көргені аз,...
Еңбегі ештің тұзы сор.
**Негізгі мағынасы** «Еңбегі ештің тұзы сор» деген мақал еңбексіз, еріншектікпен өмір сүрген адамның ырысы болмайтынын...
Өз бетін аямаған,
Кісі бетін шиедей етеді.
Кісі бетін шиедей етеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өз беті мен өз қадірін ойламаған адам өзгеге де ауыр сөз айтып, бетіне...
Жақсы да, жақсылық та жалпыға ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы адам да, оның жасаған игі ісі де бір ғана кісіге емес, көпшілікк...
Күншіл күнде күңіренеді.
**Негізгі мағынасы** Күншіл адам өзгенің қуанышына ортақтаса алмайды, біреудің жетістігі мен бақытына іштартып, іштей ма...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.