Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
404.2K
Қаралым
183
Орташа
Сұрыптау:
Қулық құлынжанды.
**Негізгі мағынасы** «Қулық құлынжанды» деген мақал айлакер, қу адамды білдіреді. Тура мағынасында құлын — жас, ширақ,...
Арсыздықтың
адамды жеңетін де жері бар.
адамды жеңетін де жері бар.
**Негізгі мағынасы** Арсыздық адамды кейде күшпен емес, ұятсыздық, бетсіздік, әдепсіздік арқылы жеңеді. Яғни адам өз ар-...
Белден бөгіп, белшеден батқан.
**Негізгі мағынасы** «Белден бөгіп, белшеден батқан» деген мақал адамның бір іске, қиындыққа немесе берекесіз күйге әбд...
Іші жарау, жоны қырау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы көрінісі мен ішкі күйі бірдей болмайтынын меңзейді. Тура мағынасында «іші...
Залым есек көпір үстінде қитығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — есек көпір үстінде өз дегенінен қайтпай, қырсығып тұрып алады. Астарл...
Жайынның аузы кең, арты тар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай кең, ауқымды көрінген нәрсенің іші тар, пайдасы аз болуы мүмкін екенін білдіреді....
Жұтаған жұртын мақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жұрты әлсіреген, күйі кеткен адам өз ортасын асыра мақтай береді. Астар...
Жаманға ас берсең,
Үйіңнен шықпайды.
Өліге ас берсең,
Түсіңнен шықпайды.
Үйіңнен шықпайды.
Өліге ас берсең,
Түсіңнен шықпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезінің, ниетінің қандай екенін танып-білудің маңызды екенін аңғартады. Жаман адам...
Селтеңдеген жігіттің серкесінің соры.
**Негізгі мағынасы** «Селтеңдеген жігіттің серкесінің соры» деген мақал жауапсыз, жеңілтек, салдыр-салақ жігіттің өзіне...
Жұмыртқа жегенің -
Тауықты құрттым дегенің.
Тауықты құрттым дегенің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жұмыртқа жеу — тауықтың өнімін пайдалану. Ал астарлы мағынасы — бір іст...
Достыққа адалдық - рухқа адалдық.
**Негізгі мағынасы** Достыққа адал болу — адамның ішкі жан дүниесіне, ар-ұяты мен рухани тазалығына адал болумен тең. Бұ...
Жаман түйе үстінде келе жатып,
Жаяуға «бұқ!» дейді.
Жаяуға «бұқ!» дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өзі түйе үстінде жайлы отырып, жаяу келе жатқан адамға айқайлап, «бұқ...
Өңештен өткен өзіңдікі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тамақ өңештен өтіп, қарынға түскен соң ол адамға сіңеді, яғни өзінікі...
Алам десе сақ құлақ,
Берем десе салпаң құлақ.
Берем десе салпаң құлақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға екі түрлі мінезді салыстырып көрсетеді: бір нәрсені **алуға келгенде** елеңдеп, өт...
Ит не жесе, соны құсады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішіне не сіңсе, соның сыртқа шығатынын білдіреді. Тура мағынасында ит не жесе, ке...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.