Қабағы жаманның
Сабағы жаман.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның сыртқы қабағы, мінез-құлқы мен ішкі болмысы бір-бірімен тығыз байланысты екенін білдіреді. Қабағы үнемі түйіліп, ашулы, суық жүретін кісінің ісі де, сөзі де, тәрбиесі де жұтаң, берекесіз болуы мүмкін деген астар бар. Яғни адамды тек бет-әлпетіне қарап емес, мінезіне, ісіне қарап тану керек. Бірақ мақал көбіне жаман мінездің адам бойындағы өзге қасиеттерге де кері әсер ететінін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қабағы» — адамның жүзіндегі көңіл күй мен ішкі кекті, қаталдықты бейнелейтін образ. Ал «сабағы» — бір жағынан оқуы, тәрбиесі, өсу жолы дегенді аңғартады. «Сабағы жаман» деу арқылы халық жаман көңіл күй мен теріс мінез адамның өмірлік өнегесін, тәрбиесін де бұзады деген ойды қысқа да нұсқа жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ашулы, үнемі қатқыл сөйлейтін адамның айналасына жақсы әсер қалдырмайтынын айту үшін қолданылады. Мысалы, жұмыс орнында үнемі қабағын түйіп, әріптесіне дөрекі сөйлейтін адаммен ұжымда тіл табысу қиын болады, өйткені оның мінезі де, қарым-қатынасы да даулы болып көрінеді. Сондықтан адам жылы жүзді, сабырлы болғаны дұрыс.
Sabaǵy jaman.