Уақыт, замана туралы 419
Уақыт туралы мақал-мәтелдер уақыттың қадірін, сабыр мен ұқыптылықты, сәтті бағалауды үйретеді.
419
Мақал-мәтел
72.9K
Қаралым
174
Орташа
Сұрыптау:
Жортар аттың тоқтығы жақсы.
**Негізгі мағынасы** Жортар аттың тоқтығы жақсы деген мақалдың тура мағынасы — ұзақ жолға, жұмысқа не сапарға шығатын ат...
Базардағы ас бағына қарай піседі.
**Негізгі мағынасы** Базардағы ас бағына қарай піседі деген мақалдың тура мағынасы — базардағы тағамның тез өніп, тез бұ...
Екі шайнап, бір жұтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір істі бастар алдында асықпай ойланып, байыппен әрекет етуді білдіреді. Тура мағынасын...
Өлімнен басқаның ертесі жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірінде кейінге қалдыруға болмайтын, бір-ақ рет келетін шындық бар екенін меңзей...
Көп жүргеннің сирағы көрінер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көп жүрген адамның аяғы, сирағы жұқарып, жүдеу тартады. Астарлы мағынас...
Түнде жүрген күндіз қуанар,
Жасында үйленген қартайғанда қуанар.
Жасында үйленген қартайғанда қуанар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түнде жүрген адам күндіз жарыққа жеткенде қуанады, ал жас кезінде үйле...
Ұйқы арыстанды да жығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тіпті күшті, айбатты жануардың өзі де ұйқының алдында дәрменсіз болад...
Жастық - жалын, кәрілік - құл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірінде жастық шақтың оттай ыстық, қуатты, жігерлі кезең екенін, ал кәрілік шақт...
Құдайға сенемін деп жолыңнан қалма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сенім мен әрекетті қатар ұстауға шақырады. Тура мағынасы — Құдайға сену жақсы, бі...
Үркерлі айдың бәрі қыс.
**Негізгі мағынасы** Үркер көрінетін айлардың бәрі қыстың ызғары күшейетін, күн суытып, табиғат тарылып, тіршілікке сақт...
Шапшаңдықтан қашпа,
Аптығуға баспа.
Аптығуға баспа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал асығыстық пен сабырдың ара жігін ажыратады. «Шапшаңдықтан қашпа» дегені — істі жылдам, ши...
Бұлақ суын теңізге сүйрейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бұлақтың суы өздігінен ағып, ақырында теңізге барып құяды. Астарлы мағы...
Ай қамын бір рет ойласаң,
Жыл қамын он рет ойла.
Жыл қамын он рет ойла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды алдағыны ерте ойлап, істі уақытында жоспарлауға шақырады. Тура мағынасында айлық қ...
Аштан өлмей, көштен қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам аштан өлмес үшін керегін тауып, тіршілігін жалғастырады; ал көште...
Қаңтар ауса, қар тұрмас.
**Негізгі мағынасы** Қаңтар ауысса, қар да көп тұрмайды деген ой айтылады. Мұның тура мағынасы — қыс ортасындағы қалың қ...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Уақыт - қадірін білгенге қазына,
Білмегенге быламық.
Білмегенге быламық.
**Негізгі мағынасы** Уақыттың қадірін түсінген адам оны бағалы қазынадай көреді, өйткені әр сәтті тиімді пайдалану өмірд...
Заманы бірдің амалы бір.
**Негізгі мағынасы** «Заманы бірдің амалы бір» деген мақал бір дәуірде, бір қоғамда өмір сүрген адамдардың тұрмыс-тірші...
«Уақыт туралы» мақал-мәтелдер – қазақтың өмірлік тәжірибесінен туған, уақыттың құнын, оның қайта оралмайтын қасиетін еске салатын нақыл сөздер. Бұл топтағы даналық ойлар адамды әр сәтті бағалауға, мақсатқа уақытында ұмтылуға, еріншектік пен кешеуілдің зиянын түсінуге жетелейді.
Мұнда уақытты дұрыс жоспарлау, сабыр сақтау, іс пен сөздің мерзімін табу, мүмкіндікті өткізіп алмау секілді ұғымдар кең көрініс табады. Осындай мақалдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен оқу үдерісінде де ойды ұштап, жауапкершілік пен тәртіпке шақыратын өнегелі құрал ретінде қолданылады.
Мұнда уақытты дұрыс жоспарлау, сабыр сақтау, іс пен сөздің мерзімін табу, мүмкіндікті өткізіп алмау секілді ұғымдар кең көрініс табады. Осындай мақалдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен оқу үдерісінде де ойды ұштап, жауапкершілік пен тәртіпке шақыратын өнегелі құрал ретінде қолданылады.