Жорықта алдыңа,
Жолда артыңа қара.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тура мағынасында жорыққа шыққан адам алдағы жолын, барар бағытын бақыласын, ал жол үстінде артын да ұмытпай, сақ жүрсін дегенді білдіреді. Астарлы мағынасы — қандай іске кіріссең де, тек алға ұмтылып қана қоймай, өткен қадамыңды, істің салдарын, артта қалған қауіп пен жауапкершілікті де ойлау керек. Яғни, адам әр әрекетінде байыптылық танытып, асығыс шешімге берілмеуі тиіс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жорық» — өмірдің күрделі сапары, мақсатқа ұмтылу, қиын іске араласу бейнесі. «Алдыңа қарау» — болашақты жоспарлау, алдағыны аңдау. «Артыңа қарау» — өткенді саралау, қателіктен сабақ алу, қауіп төндірмеу. Бұл екі бағыттың қатар айтылуы өмірде тек бір жақты ойлау жеткіліксіз екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жұмыс, оқу, бизнес немесе күнделікті шешім қабылдауда өте орынды. Мысалы, адам жаңа кәсіп бастаса, нарықты алдын ала зерттеп, бір жағынан қаржысын да есептеп, бұрынғы қателігін қайталамауы керек. Сонда ғана ісі берекелі болады.
Jolda artyńa qara.