Той туралы 41
Той туралы қазақ мақал-мәтелдері: қуаныш, береке, дәстүр мен ынтымақ мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді.
41
Мақал-мәтел
8.5K
Қаралым
206
Орташа
Сұрыптау:
Жүк ауса жазыдан,
Той төрелігі - қазыдан.
Той төрелігі - қазыдан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жүк жеңілдеп, ауысса, жаздың қолайлы кезінде көшіп-қону оңай болады; ал...
Той әнмен ажарлы,
Өлім өксумен азалы.
Өлім өксумен азалы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің екі түрлі сәтін салыстырады: қуаныш пен қайғы. Той — елдің бас қосып, шаттыққа бө...
Той сылтауымен тон бітер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — той жасаудың сылтауымен адам тон тігіп, киімін бүтіндейді. Астарлы ма...
Той тарқағанда қынаңды төбеңе қой.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — той бітіп, жұрт тарқап жатқанда қымбат нәрсеңді, сән-салтанатқа керек...
Беретін кісі келгенде,
Бес қайнайды қазаным.
Бес қайнайды қазаным.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал беруге, қонақ күтуге немесе үлкен іске дайындалған адам келгенде, үй иесінің астығы да, а...
Тойда төрелік, ойында өрелік жоқ.
**Негізгі мағынасы** Той кезінде де, ойын-сауықта да бәрі тең, сондықтан ол жерде артық төрелік айтып, өзін жоғары қою о...
Тойда тоныңды сұрама,
**Негізгі мағынасы** Той — қуаныш пен береке жиналған, ел бір-бірін сыйлап, жомарттық танытатын орын. «Тойда тоныңды сұр...
Оңқа ойын бұзар,
Тентек тойын бұзар.
Тентек тойын бұзар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ойын-сауық та, той-думан да дұрыс адамсыз бұзылады деген ой. Астарлы м...
Әйелі өлген
Қызды ауылға қарап жылайды.
Қызды ауылға қарап жылайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әйелі қайтыс болған ер адам қайғысын сыртқа шығарып, жұбанышты өз ортас...
Түйе сойған жиыннан тоқты сойған той артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе сойып, үлкен жиын өткізгеннен гөрі, тоқты сойып жасалған шағын той...
Керік тойда керек, махаббат күнде керек.
**Негізгі мағынасы** Керік тойда керек, махаббат күнде керек деген сөз сыртқы сән-салтанат пен ішкі жылылықтың айырмасын...
Ең көп оқылған
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Жол болмайды асусыз,
Той болмайды шашусыз.
Той болмайды шашусыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолдың өзі асу-тасусыз, қиын өткелсіз болмайды; той да шашу шашпай, қуа...
Тойға барсаң, тойып бар,
Жамандығыңды қойып бар.
Жамандығыңды қойып бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тойға барғанда адам өз мінезін түзеп, лайықты көңіл күймен, таза пейілмен баруы керек ек...
Торқалы той, топырақты өлім.
**Негізгі мағынасы** «Торқалы той, топырақты өлім» — өмірдің екі үлкен кезеңін қатар атап өтетін мақал. Тура мағынасы б...
Қонақ келсе есікке ,
Жүгіріп шық , кешікпе;
Қарсы алмасаң қонақты ,
Кесір болар несіпке .
Жүгіріп шық , кешікпе;
Қарсы алмасаң қонақты ,
Кесір болар несіпке .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қонақ келсе, оны құрметпен, ықыласпен қарсы алу керегін айтады. Тура мағынасы — үйге келг...
«Той туралы» мақал-мәтелдер қазақтың қуаныш пен ортақ ризыққа негізделген салт-дәстүрін, тойдың тәрбиелік маңызын бейнелейді. Бұл санатта думанның сәні ғана емес, ағайынның арасы жақындап, елдің бірлігі бекитін сәттер туралы даналық ойлар жинақталған.
Тойға қатысты нақылдар қонақжайлық, жомарттық, ынтымақ, абырой мен жауапкершілік ұғымдарын ашады. Олар тойдың шынайы мәні — ысырапта емес, ниетте, сыйластықта, берекеде екенін еске салып, қуаныштың қадірін білуге үндейді.
Тойға қатысты нақылдар қонақжайлық, жомарттық, ынтымақ, абырой мен жауапкершілік ұғымдарын ашады. Олар тойдың шынайы мәні — ысырапта емес, ниетте, сыйластықта, берекеде екенін еске салып, қуаныштың қадірін білуге үндейді.