Торқалы той, топырақты өлім.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Торқалы той, топырақты өлім» — өмірдің екі үлкен кезеңін қатар атап өтетін мақал. Тура мағынасы бойынша, торқалы той — ел жиналатын үлкен қуаныш, салтанатты думан; топырақты өлім — адамның дүниеден өтуі, қайғы-қасірет. Астарлы мағынасы: адам өмірі қуаныш пен қайғының, бастау мен аяқталудың тоғысқан жолы. Бір күнде той болып, бір күнде қаралы хабар жетуі мүмкін; сондықтан адам әр сәттің қадірін біліп, дүниенің өтпелілігін ұмытпауы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «торқалы той» сөзі байлық пен сән-салтанатты ғана емес, ел ішіндегі құрмет, береке, ынтымақты да білдіреді. Ал «топырақты өлім» — адамға соңғы сапарда берілетін жердің топырағын меңзейді, яғни өмірдің ақыры мен фәни жалғанның өткіншілігін көрсетеді. Екі ұғымды қарама-қарсы қою арқылы халық өмірдің толық бейнесін береді: қуаныш та, қайғы да қатар жүретін шындық.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал адамды сабырлы, салмақты болуға шақырады. Мысалы, бір отбасыда бір күнде баланың үйлену тойы өтіп, арада аз уақыт өткенде жақын кісісінен айырылып қалуы мүмкін. Сол сәтте бұл сөз өмірдің тұрақсыз екенін еске салып, адамға тәкаппарланбай, әр күніңді қадірлеуді үйретеді.