Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
314.6K
Қаралым
272
Орташа
Сұрыптау:
Ойынға ойсыз құмар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның салмақсыз, ойланбай істеген ісіне сын айтады. Тура мағынасында, ойын-сауыққа, қыз...
Үйге кіргенде дыбыс қыл,
Ентелемей дұрыс кір.
Ентелемей дұрыс кір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үйге кірген адам әдеп сақтап, асығып-аптықпай, тыныш әрі сыпайы кіруі керек дегенді білді...
Көрші де көршіден тәлім алады.
**Негізгі мағынасы** «Көрші де көршіден тәлім алады» деген мақал көрші-қолаңның бір-біріне тек тұрмыстық жағынан ғана е...
Әйелі азған елдің ертеңі жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әйелдің азуы, яғни отбасы мен тәрбие іргесінің әлсіреуі елдің болашағы...
Жігіт қыз таңдайды,
Қыз жігіт талғайды.
Қыз жігіт талғайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас адамның өмірлік жар таңдауда жай қарамай, байыппен ойланатынын білдіреді. Тура мағына...
Адам туа жаман емес, жүре жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам баласының жаратылысынан жаман болып тумайтынын айтады. Тура мағынада, адам дүниеге к...
Ас ішсең, аяғыңды жина.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас ішкен кезде аяқ-қолыңды жинап, әдеп сақтап отыру. Астарлы мағынасы...
Үлкен иманды болса,
Кіші ибалы болады.
Кіші ибалы болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үлкеннің иманы мықты, мінезі таза, сөзі мен ісі өнегелі болса, кіші соны көріп тәрбиелене...
Қас жақсының белгісі -
Өз үйінде өзі құл.
Қас жаманның белгісі -
Өз үйінде өзі сый.
Өз үйінде өзі құл.
Қас жаманның белгісі -
Өз үйінде өзі сый.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы мен жаманды үй ішіндегі мінез-құлқы арқылы салыстырады. «Қас жақсы» адам өзін көп ж...
Айтақтай-айтақтай, қасқырдан да ұят болды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені қайта-қайта айтып, кісінің мазасын алып, тіпті түзелмейтін...
Баланың ата-анаға қарызы көп.
**Негізгі мағынасы** Баланың ата-анаға қарызы көп деген сөз — бала өмірге келіп, өсіп-өнуі үшін ата-ананың еңбегі, қамқо...
Әке ұрған ұл оңар,
Шеше ұрған қыз оңбас.
Шеше ұрған қыз оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің қаталдық пен жұмсақтықтың шегін білдіреді. Тура мағынасында әкенің ұлын,...
Түйе екеш түйе де,
Өз ботасының өркешті болғанын қалайды.
Өз ботасының өркешті болғанын қалайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр тіршілік иесі өз ұрпағының жақсы, абыройлы, биік болғанын тілейтінін білдіреді. Тура м...
Бесік кертпе қыз.
**Негізгі мағынасы** «Бесік кертпе қыз» деген тіркес қыз баланың кішкентайынан-ақ ұяң, нәзік, ибалы болып өсуін меңзейд...
Баланың балалығына әкенің даналығы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланың өсуі мен дұрыс қалыптасуы әкенің ақылы, тәжірибесі және тәрбиесіне тікелей байлан...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.