Отбасы туралы 912
Отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері: бірлік, тәрбие, сыйластық пен өнегені насихаттайтын нақыл сөздер.
912
Мақал-мәтел
252.4K
Қаралым
276
Орташа
Сұрыптау:
Әйелдің әдептілігі қонақ күтуінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің тәрбиесі мен инабаттылығы оның қонаққа деген қарым-қатынасынан көрінеді дегенді б...
Байға келін болғанша,
кедейге қыз бол.
кедейге қыз бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал келін болып түскен өмірдің жауапкершілігі мен ауыртпалығын білдіреді. Бай үйіне келін бол...
Жұрт өлгенге келмейді,
Артында қалғанға келеді.
Артында қалғанға келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қайтыс болғаннан кейін жұрт оның өзіне емес, артында қалған еліне...
Ұрыншақ болса ұлың кер,
Керіскек болса келінің кер.
Керіскек болса келінің кер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі татулық пен мінез үйлесімінің қаншалық маңызды екенін аңғартады. Ұлдың ұр...
Ұста қатынымен
Темір қызғанша ұрыса алады.
Темір қызғанша ұрыса алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұста темірді қыздырып, соғып-жонуға дейін, яғни темір әлі иілгіш кезде...
Үйде кісі көп болса, далада кісі тимейді.
**Негізгі мағынасы** Үйде адамдар көп, ауызбіршілік бар болса, ол үйдің берекесі артады, сырттағы бөтеннің сөзі де, қысп...
Көңілде жатқан кіріңді
Оттай ыстық сөз шаяр.
Оттай ыстық сөз шаяр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам көңілінде жиналған ренішті, өкпе-назды, ауыр ойды жылы сөз ғана сейілте алатынын біл...
Мылқаудың тілін анасы біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сөйлей алмайтын, ойын анық жеткізе алмайтын адамның не айтқысы келгені...
Әйелі өлген
Қызды ауылға қарап жылайды.
Қызды ауылға қарап жылайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әйелі қайтыс болған ер адам қайғысын сыртқа шығарып, жұбанышты өз ортас...
Жеті жыл жерлес болғанмен жесірлес боласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адаммен жеті жыл бір жерде, бір елде, бір ортада өмір сүрсең де,...
Үлкен үйге не керек,
Кіші үйге де сол керек.
Кіші үйге де сол керек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үлкен үй де, кіші үй де бірдей нәрсеге мұқтаж. Астарлы мағынасы — бай-...
Ері өліп ерге тисе - елдің жорасы,
Ері тұрып ерге тисе - беттің қарасы.
Ері тұрып ерге тисе - беттің қарасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күйеуі қайтыс болған әйелдің ел ішінде қайта тұрмыс құруы қалыпты жора...
Жаман қатын алғанның жауы үйінде,
Екі қатын алғанның дауы үйінде.
Екі қатын алғанның дауы үйінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі береке мен татулықтың ең алдымен жардың мінезіне байланысты екенін аңғарт...
Мал бәйбішенікі, бай тоқалдікі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мал-мүлік үй ішіндегі екі әйелдің арасында бөлінеді дегенге саяды. Аст...
Жақсы қатын жаман еркекті адам етеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі әйелдің рөлі өте үлкен екенін аңғартады. Жақсы мінезді, ақылды, сабырлы,...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Бұл санатта отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ата-ана қадірін, бала тәрбиесін, ерлі-зайыптылардың сыйластығын, ағайын-туыс арасындағы ынтымақты дәріптейтін халық даналығының қысқа да нұсқа үлгілері.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.