Отбасы туралы 912
Отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері: бірлік, тәрбие, сыйластық пен өнегені насихаттайтын нақыл сөздер.
912
Мақал-мәтел
151K
Қаралым
165
Орташа
Сұрыптау:
Жаман қатын алғанның жауы үйінде,
Екі қатын алғанның дауы үйінде.
Екі қатын алғанның дауы үйінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі береке мен татулықтың ең алдымен жардың мінезіне байланысты екенін аңғарт...
Жақсы қатын жаман еркекті адам етеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі әйелдің рөлі өте үлкен екенін аңғартады. Жақсы мінезді, ақылды, сабырлы,...
Ұятсыз әйел тұзсыз ас секілді.
**Негізгі мағынасы** «Ұятсыз әйел тұзсыз ас секілді» деген мақал әйелдің ұят, иба, тәрбиесі болмаса, отбасының да, орта...
Үлкен қызыңды бермесең де,
Кіші қызыңа ризамын.
Кіші қызыңа ризамын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің үлкен қызын алуға ниеттенген адам, ол болмаса да, кіші қызын...
Сегізінде баланың тісі түседі,
Сексенде ердің бір-біріне ісі түседі.
Сексенде ердің бір-біріне ісі түседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өмірінің әр кезеңінің өз сыры, өз міндеті бар екенін білдіреді. Бала кезде тәннің де...
Жақсы қатын алғанның тойы өз үйінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — отбасы құрған адамға тойдың, қуаныштың, береке мен сәннің өз шаңырағын...
Бармайын десем, әулие қоймайды,
Барайын десем, қатыным қойнына алмайды.
Барайын десем, қатыным қойнына алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның екіұдай күйін, барса да, бармаса да көңілі көншімейтін тар жағдайын бейнелейді. Т...
Алмауыттан ат мінсең,
Жақын болар алысың.
Әдепті, арлы жар сүйсең,
Оңғарылар бар ісің.
Жақын болар алысың.
Әдепті, арлы жар сүйсең,
Оңғарылар бар ісің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы таңдау адамның өміріне тікелей әсер ететінін айтады. Тура мағынасында, жақсы атқа м...
Қарты бар елдің қазынасы бар.
**Негізгі мағынасы** Қарты бар елдің берекесі де, тәжірибесі де мол болады деген ой айтылады. Мұндағы тура мағынасы — ел...
Баласы жақсының қарасы жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы адамның баласы да тәрбиелі, көргенді, ізі түзу болады деген сөз....
Үйде кісі көп болса, далада кісі тимейді.
**Негізгі мағынасы** Үйде адамдар көп, ауызбіршілік бар болса, ол үйдің берекесі артады, сырттағы бөтеннің сөзі де, қысп...
Ерге жаққан қатын елге де жағады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — еріне жарасқан, өнегелі, ибалы әйел бүкіл елге де сүйкімді болады деге...
Түнде жүрген күндіз қуанар,
Жасында үйленген қартайғанда қуанар.
Жасында үйленген қартайғанда қуанар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түнде жүрген адам күндіз жарыққа жеткенде қуанады, ал жас кезінде үйле...
Ботасыз іңген боздайды,
Баласы өлген ананың,
Қайғы-шерін қозғайды.
Баласы өлген ананың,
Қайғы-шерін қозғайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баласынан айырылған ананың қайғысы өте ауыр болатынын білдіреді. Тура мағынасында ботасын...
Өлсек, көріміз бір,
Шықсақ, төріміз бір.
Шықсақ, төріміз бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: өмірде де, өлімде де бірге болу. Астарлы мағынасы — ағайынның, туыстың...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Бұл санатта отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ата-ана қадірін, бала тәрбиесін, ерлі-зайыптылардың сыйластығын, ағайын-туыс арасындағы ынтымақты дәріптейтін халық даналығының қысқа да нұсқа үлгілері.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.