Өсиет туралы 1659
Өсиет туралы мақал-мәтелдер ақыл, тәрбие, өмірлік сабақ пен адамгершілік құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
1659
Мақал-мәтел
485.4K
Қаралым
292
Орташа
Сұрыптау:
Төс болғаныңда төзіп бақ,
Балға болғанында соғып бақ.
Балға болғанында соғып бақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға кез келген іске лайық болсаң, сол істің салмағын да көтере біл деген ой айтады. Тө...
Қызба, қызуың басылғанда қызарарсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашуға беріліп, асығыс сөйлеген не ойланбай істеген адам кейін сабасына түскенде ұялып қал...
Жақсылықтың жақсылығы -
Жақсылығың тимеген кісінің жақсылығы.
Жақсылығың тимеген кісінің жақсылығы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуге өзің жақсылық жасамаған күннің өзінде, ол адам саған жақсылық к...
Құстың алғанынан салғаны қызық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құс ұстаудың өзінен гөрі, оны торға салып, баптап, күтіп-қағу қызығыра...
Итке тұмар жараспас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — итке тұмар тағу оған жараспайды, өйткені тұмар киелі, таза ұғымға қаты...
Арманға дәрмен - демеу.
**Негізгі мағынасы** Арманға жету үшін тек қалау аз, оған күш, жігер, сенім және қолдау қажет деген ойды білдіреді. Адам...
Бермесіңді жылтыратпа.
**Негізгі мағынасы** Бермесіңді жылтыратпа — өзің бермейтін, қимайтын дүниені сырттай әдемілеп, көзге түсіріп, алдауға...
Малдың тамағын қара,
Малшының табағына қара.
Малшының табағына қара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малдың қалай қоректеніп жүргеніне қарап, оны бағатын адамның дастархан...
Кебек жеген ат жүйрік болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кебек жеп жүрген аттан үлкен шабыс, жүйрік қимыл күтпеу керек. Астарлы...
Арыстан асқынса, айға шабар,
Ақымақ асқынса, анасын сабар.
Ақымақ асқынса, анасын сабар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезіндегі екі түрлі шектен шығуды салыстырады. Арыстан — айбатты, күшті, қайратты...
Сәскеде сұрастырған,
Кешке де құрастырмайды.
Кешке де құрастырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерте басталған істің нәтижесі де дер кезінде көрінетінін білдіреді. Тура мағынасында, таң...
Жаман жамандығын
Туған нағашысынан көреді.
Сөз сөйлей білмегендігін
Туған әкесінен көреді.
Туған нағашысынан көреді.
Сөз сөйлей білмегендігін
Туған әкесінен көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз мінезіндегі, сөзіндегі, не ісіндегі кемшілікті біреуден көру әдетін әшкерелейд...
Биік ағаш бұрын құлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бойы биік, асқақ ағаш желге де, дауылға да бірінші болып төтеп береді,...
Қамқа тон шүберек болар тозған соң.
**Негізгі мағынасы** Қамқа тон — бұрын өте қымбат, сәнді, бағалы киім. Бірақ ол қанша асыл болса да, уақыт өте тозып, шү...
Отқа түссең, шайдай бол,
Пышаққа түссең, қойдай бол.
Пышаққа түссең, қойдай бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қиындыққа тап болғанда сабырлы, төзімді, ұстамды болуға шақырады. Тура мағынада от...
Ең көп оқылған
Жылқы атасы - Қамбар ата,
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал-мәтел қазақтың төрт түлік малды киелі, қадірлі деп таныған дүниетанымын білдіреді. Мұнда...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Жігіт болсаң, шоқ бол,
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігітке жоғары талап қояды: егер ер-азамат болсаң, елге пайдаң тиетін, мінезі мықты, ісі...
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
«Өсиет туралы» мақал-мәтелдер — ата-бабадан қалған ақыл-кеңес, дұрыс жолға бастайтын тағылым. Бұл санаттағы нақыл сөздер адамгершілік, адалдық, жауапкершілік, сабыр мен еңбек секілді қасиеттерді дәріптеп, өмірде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.