Сәскеде сұрастырған,
Кешке де құрастырмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ерте басталған істің нәтижесі де дер кезінде көрінетінін білдіреді. Тура мағынасында, таңертең сұрастырылып, ізделген нәрсе кешке дейін-ақ табылып, реттеліп үлгереді. Астарлы мағынасы — уақытында қимылдаған адам ісін созбай, шаруасын оңай тындырады. Яғни, ерте қамданған кісі кейін әуре-сарсаңға түспейді, ал кешіккен адамға түзету де, жинау да қиындайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сәске» — күннің ертелеу, жұмысқа қолайлы уақыты. «Сұрастырған» сөзі — іздеу, жөн сұрау, істің жайын анықтау. «Кешке де құрастырмайды» дегені — кешіксең, бытырап кеткен нәрсені де жинай алмайсың деген ой. Образ арқылы халық уақыттың қадірін, ұқыптылықтың пайдасын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жоспарлы жұмысқа, оқу мен қызметке өте сай келеді. Мысалы, студент сабақты ертерек оқып, тапсырманы күні бұрын орындаса, емтихан алдында абыржымайды. Ал бәрін соңына қалдырса, кешке дейін жинай алмайтын шашыраңқы күйге түседі. Сондықтан мақал адамды дер кезінде әрекет етуге, тәртіпке шақырады.
Keshke de qurastyrmaıdy.