Оқу, білім, ғылым туралы 139
Оқу, білім, ғылым жайлы қазақ мақал-мәтелдері: ізденіс, еңбексүйгіштік, ақыл мен тәрбие құндылығы туралы нақылдар.
139
Мақал-мәтел
35K
Қаралым
251
Орташа
Сұрыптау:
Өзің жақсы ғалым болсаң,
Елге мәшһүр мәлім боларсың.
Елге мәшһүр мәлім боларсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер адам шын мәнінде жақсы ғалым, білімді де ізденімпаз болса, оның ең...
Көз көруге, құлақ естуге тоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның танымға, көріп-білуге, естіп-үйренуге деген құштарлығын білдіреді. Тура мағынасын...
Оқығанның көңілі тетік, сөзі майда.
**Негізгі мағынасы** Оқыған адам ойлы, түсінігі кең, сөз саптауы жинақы әрі сыпайы болады. Мұндағы «көңілі тетік» дегені...
Күннен де білім жарық.
**Негізгі мағынасы** Күннен де білім жарық деген мақалдың тура мағынасы — күн жарық таратады, ал білім одан да зор нұр...
Талабы таудай.
**Негізгі мағынасы** «Талабы таудай» деген сөз адамның талпынысы өте күшті, арманы биік, жігері мол екенін білдіреді. Ту...
Оқымаған бір бала -
Оқыған екі бала.
Оқыған екі бала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімнің адамның ой-өрісін кеңейтетінін, ақыл-ес пен тәжірибені арттыратынын айтады. Тура...
Ұстазыңды атаңдай сыйла.
**Негізгі мағынасы** Ұстазыңды атаңдай сыйла деген мақал ұстазға әкеңдей құрмет көрсет, оның ақылын тыңда, еңбегін бағал...
Оқығанды айтпа, тоқығанды айт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімді бос сөзбен мақтанба, қайта оны санға сіңіріп, іс жүзінде көрсет деген ойды білдір...
Білім - дария көл,
Надандық - сусыз шөл.
Надандық - сусыз шөл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімнің шексіз, терең де мол байлық екенін айтады. Дария мен көл қалай суға толы болса,...
Қолыңда жарық болса,
Қараңғылық қашады;
Даналық көзіңді ашса,
Бақытсыздық қашады.
Қараңғылық қашады;
Даналық көзіңді ашса,
Бақытсыздық қашады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қолда жарық болса, түннің қараңғысы сейіледі. Астарлы мағынасы — адамн...
Құдай әлемнен бұрын қаламды жаратқан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қаламның жаратылуы әлемнен бұрын деп айтылған. Астарлы мағынасы — жазу...
Жас кезіңде үйренсең,
Қартайғанда көндігерсің.
Қартайғанда үйренсең,
Көндіккенше көмілерсің.
Қартайғанда көндігерсің.
Қартайғанда үйренсең,
Көндіккенше көмілерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ең жақсы үйренетін шағы — жастық екенін айтады. Жас кезде алған білім, дағды, әде...
Ұстазы жақсының ұстамы жақсы.
**Негізгі мағынасы** Ұстазы жақсы адамның тәрбиесі де, мінез-құлқы да түзеледі деген ой айтылады. Тура мағынасында бұл —...
Білмеген мың пәлеге тұтылар,
Білген мың пәледен құтылар.
Білген мың пәледен құтылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: білмеген адам қауіпті нәрсені аңғармай, сан қилы қиындыққа душар болады...
Аз-аздан үйреніп дана болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білім мен тәжірибенің бірден келмейтінін айтады. Адам аз-аздан үйреніп, біртіндеп ізденсе...
Ең көп оқылған
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Шәр кітапты оқысаң,
Әр кітапты оқырсың.
Әр кітапты оқырсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кітап оқудың адамды білімге, зердеге, ой кеңдігіне жеткізетінін айтады. Тура мағынасында...
Ғалыммен жақын болсаң, қолың жетер,
Залыммен жақын болсаң, басың кетер.
Залыммен жақын болсаң, басың кетер.
**Негізгі мағынасы** Ғалыммен аралассаң, одан білім, ақыл, дұрыс бағыт аласың. Оның сөзі мен ісі сені биікке жетелейді,...
Жаста оқыған оқуың -
тасқа жазғанмен бірдей;
Қартайғанда оқыған оқуың -
мұзға жазғанмен бірдей.
тасқа жазғанмен бірдей;
Қартайғанда оқыған оқуың -
мұзға жазғанмен бірдей.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімді жастайынан меңгерудің маңызын айтады. Жас кезде оқыған нәрсе берік сақталып, сана...
Білім іздеген өсер,
Бүлік іздеген өшер.
Бүлік іздеген өшер.
**Негізгі мағынасы** Білім іздеген адам үнемі алға басып, ойы да, өмірі де кеңейеді. Ал бүлік, дау-дамай, араздық іздеге...
Бұл бөлімде оқу, білім және ғылым туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар білімнің адам өміріндегі орнын, оқу арқылы көкжиек кеңейіп, ой-сананың жетілетінін қысқа да нұсқа жеткізеді. Мақал-мәтелдерде ұстазға құрмет, кітаптың қадірі, ізденіс пен еңбек арқылы нәтижеге жету идеясы айқын көрінеді.
Оқу-білімге қатысты нақылдар жасқа да, үлкенге де бағыт-бағдар береді: білімнің байлықтан да қымбат екенін, ғылымның дамуы қоғамның өркендеуіне жол ашатынын еске салады. Бұл категориядағы мақалдар мотивация беріп, оқу үдерісінде табандылық сақтауға, үздіксіз үйренуге және ақыл-парасатты биік ұстауға шақырады.
Оқу-білімге қатысты нақылдар жасқа да, үлкенге де бағыт-бағдар береді: білімнің байлықтан да қымбат екенін, ғылымның дамуы қоғамның өркендеуіне жол ашатынын еске салады. Бұл категориядағы мақалдар мотивация беріп, оқу үдерісінде табандылық сақтауға, үздіксіз үйренуге және ақыл-парасатты биік ұстауға шақырады.