Оқу, білім, ғылым туралы 139
Оқу, білім, ғылым жайлы қазақ мақал-мәтелдері: ізденіс, еңбексүйгіштік, ақыл мен тәрбие құндылығы туралы нақылдар.
139
Мақал-мәтел
43.1K
Қаралым
309
Орташа
Сұрыптау:
Жақындықты ат айырады,
Оқымағанды хат айырады.
Оқымағанды хат айырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам арасындағы жақындық пен алшақтықтың, сондай-ақ білімділік пен надандықтың ара жігін...
Асырауын тапса адам болар,
Оқуын тапса білім қонар.
Оқуын тапса білім қонар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды адам ететін екі үлкен тірек — дұрыс кәсіп пен дұрыс оқу екенін айтады. Бірінші жол...
Көргеннен көзақы алады.
**Негізгі мағынасы** «Көргеннен көзақы алады» деген мақал адамның бір істі өз көзімен көріп, тәжірибе арқылы үйренетіні...
Оқығанды айтпа, тоқығанды айт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімді бос сөзбен мақтанба, қайта оны санға сіңіріп, іс жүзінде көрсет деген ойды білдір...
Көз көруге, құлақ естуге тоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның танымға, көріп-білуге, естіп-үйренуге деген құштарлығын білдіреді. Тура мағынасын...
Талаптың жолы тастан да ауыр.
**Негізгі мағынасы** Талап еткен адамның жолы жеңіл болмайды. Бір мақсатқа жету үшін көп еңбек, сабыр, төзім және табанд...
Көз көруге,
Ақыл білуге,
Жүрек сүюге тоймайды.
Ақыл білуге,
Жүрек сүюге тоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бойындағы үш қасиеттің шегі жоқ екенін білдіреді: көз әрдайым көргісі келеді, ақыл ү...
Тіліңмен жүгірме, біліміңмен жүгір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға сөзге еріп асықпа, білімге сүйеніп әрекет ет деген ой айтады. Тура мағынасында, ті...
Ұстазы жақсының ұстамы жақсы.
**Негізгі мағынасы** Ұстазы жақсы адамның тәрбиесі де, мінез-құлқы да түзеледі деген ой айтылады. Тура мағынасында бұл —...
Сұрағанның айыбы жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Сұрағанның айыбы жоқ» деген мақал адамның қажет нәрсесін, білгісі келгенін, көмек не түсінік сұра...
Жас кезіңде үйренсең,
Қартайғанда көндігерсің.
Қартайғанда үйренсең,
Көндіккенше көмілерсің.
Қартайғанда көндігерсің.
Қартайғанда үйренсең,
Көндіккенше көмілерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ең жақсы үйренетін шағы — жастық екенін айтады. Жас кезде алған білім, дағды, әде...
Оқыған қара суға қарсы жүзер.
**Негізгі мағынасы** Оқыған, білім алған адам кез келген қиындыққа төтеп беріп, тосқауылды жеңе алады. Мұндағы «қара суғ...
Оқымаған бір бала -
Оқыған екі бала.
Оқыған екі бала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімнің адамның ой-өрісін кеңейтетінін, ақыл-ес пен тәжірибені арттыратынын айтады. Тура...
Қиял - ой қанаты,
Ой - тіл қанаты.
Ой - тіл қанаты.
**Негізгі мағынасы** Қиял адамның ойына серпін беріп, оны алысқа жетелейді. Ал ой сол қиялды жүйелеп, сөзге айналдырады....
Ұстазыңды атаңдай сыйла.
**Негізгі мағынасы** Ұстазыңды атаңдай сыйла деген мақал ұстазға әкеңдей құрмет көрсет, оның ақылын тыңда, еңбегін бағал...
Ең көп оқылған
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Шәр кітапты оқысаң,
Әр кітапты оқырсың.
Әр кітапты оқырсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кітап оқудың адамды білімге, зердеге, ой кеңдігіне жеткізетінін айтады. Тура мағынасында...
Ғалыммен жақын болсаң, қолың жетер,
Залыммен жақын болсаң, басың кетер.
Залыммен жақын болсаң, басың кетер.
**Негізгі мағынасы** Ғалыммен аралассаң, одан білім, ақыл, дұрыс бағыт аласың. Оның сөзі мен ісі сені биікке жетелейді,...
Жаста оқыған оқуың -
тасқа жазғанмен бірдей;
Қартайғанда оқыған оқуың -
мұзға жазғанмен бірдей.
тасқа жазғанмен бірдей;
Қартайғанда оқыған оқуың -
мұзға жазғанмен бірдей.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімді жастайынан меңгерудің маңызын айтады. Жас кезде оқыған нәрсе берік сақталып, сана...
Білім іздеген өсер,
Бүлік іздеген өшер.
Бүлік іздеген өшер.
**Негізгі мағынасы** Білім іздеген адам үнемі алға басып, ойы да, өмірі де кеңейеді. Ал бүлік, дау-дамай, араздық іздеге...
Бұл бөлімде оқу, білім және ғылым туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар білімнің адам өміріндегі орнын, оқу арқылы көкжиек кеңейіп, ой-сананың жетілетінін қысқа да нұсқа жеткізеді. Мақал-мәтелдерде ұстазға құрмет, кітаптың қадірі, ізденіс пен еңбек арқылы нәтижеге жету идеясы айқын көрінеді.
Оқу-білімге қатысты нақылдар жасқа да, үлкенге де бағыт-бағдар береді: білімнің байлықтан да қымбат екенін, ғылымның дамуы қоғамның өркендеуіне жол ашатынын еске салады. Бұл категориядағы мақалдар мотивация беріп, оқу үдерісінде табандылық сақтауға, үздіксіз үйренуге және ақыл-парасатты биік ұстауға шақырады.
Оқу-білімге қатысты нақылдар жасқа да, үлкенге де бағыт-бағдар береді: білімнің байлықтан да қымбат екенін, ғылымның дамуы қоғамның өркендеуіне жол ашатынын еске салады. Бұл категориядағы мақалдар мотивация беріп, оқу үдерісінде табандылық сақтауға, үздіксіз үйренуге және ақыл-парасатты биік ұстауға шақырады.