Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
246.7K
Қаралым
203
Орташа
Сұрыптау:
Жөңді салсаң, нарға сал,
Жөң қорқытар жампозды.
Жөң қорқытар жампозды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал істің жөнін білсең, еңсесі биік, күшті адамды да, қиын жұмысты да алға бастыруға болатыны...
Дін тазасын ой табар.
**Негізгі мағынасы** «Дін тазасын ой табар» деген мақал адамның иман, сенім, дұрыс жол туралы шынайы түсінігі ойлану, із...
Әр заманның үлгісі өзіне қымбат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр дәуірдің өз талабы, өз салты, өз өлшемі болатынын айтады. Бір заманда дұрыс көрінген н...
Білмеген мың пәлеге тұтылар,
Білген мың пәледен құтылар.
Білген мың пәледен құтылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: білмеген адам қауіпті нәрсені аңғармай, сан қилы қиындыққа душар болады...
Ақырын жүріп, анық бас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды асықпай, байыппен әрекет етуге шақырады. Тура мағынасында — жолда жай жүріп, аяқт...
Әлі келген алып та, шалып та жығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күші жеткен адам ірі, мықты қарсыласты да, әлсіздеу адамды да жеңе алад...
Өз ақылың - өзіңе жол.
**Негізгі мағынасы** Өз ақылың - өзіңе жол деген мақал адамның өмірдегі бағытын, таңдауы мен шешімін ең алдымен өзінің о...
Ойлай алмаған
Тереңге бойлай алмайды.
Тереңге бойлай алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ойы таяз болса, істің мәніне терең үңіле алмайтынын білдіреді. Яғни, кез келген м...
Тау да шөгеді, су да солады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — биік тау да уақыт өте мүжіліп, шөге береді, мөлдір су да тартылып, аза...
Тауып сөйлесең - күміссің,
Таппай сөйлесең - мыссың.
Таппай сөйлесең - мыссың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөзді орнымен, ойлап айту керегін білдіреді. Адам тауып, дәл, қысқа әрі әсерлі сөйлесе, о...
Мыңды айдаған да бірді мінеді,
Бірді айдаған да бірді мінеді.
Бірді айдаған да бірді мінеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мың жылқы айдаған адам да, жалғыз жылқы айдаған адам да ақырында бір а...
Аталы сөз атан түйеге татиды.
**Негізгі мағынасы** Аталы сөз дегеніміз — терең ойдан туған, өмір тәжірибесіне сүйенген, салмақты да орынды айтылған сө...
Сыр - шымылдық, шындық - айна.
**Негізгі мағынасы** «Сыр - шымылдық, шындық - айна» деген мақал адамның ішкі құпиясы мен ақиқат болмысы қатар айтылаты...
Ақырын айтқан ақыл сөз,
Асыл нәрсе бергендей.
Ақырын айтқан қатты сөз,
Қолға кірген шеңгелдей.
Асыл нәрсе бергендей.
Ақырын айтқан қатты сөз,
Қолға кірген шеңгелдей.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөзді қалай айту керегін үйретеді. Ақыл сөзді жай, сабырмен, жұмсақ жеткізсең, ол адамға...
Әр көңілде бір қиял.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адамның ішкі дүниесі, арманы, ойы мен қалауы әртүрлі болатынын білдіреді. Біреудің көң...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.