Өзіне өзі өкпелеген,
Білім барлығы.
Өзімнен озар жоқ деген,
Көңіл тарлығы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам өзіне-өзі ренжіп, өз еңбегін, өз кемшілігін дұрыс бағалай алмаса, оның ойы да, дүниетанымы да тарылып кететінін білдіреді. Астарлы мағынасы — адам өзін өзгеден артық санап, «менен асар ешкім жоқ» деп ойласа, тоқмейілдікке салынып, дамудан қалады. Нағыз білімділік пен парасат өз қатесін көре білу, өзін жетілдіруге ұмтылу арқылы танылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «өзіне өзі өкпелеу» — ішкі наразылық, өз-өзімен келіспеу, өз мінін түсінбеу деген ойды береді. Ал «өзімнен озар жоқ» деген тіркес — тәкаппарлық пен менмендіктің көрінісі. «Көңіл тарлығы» — ойдың тарылуы, жүректің кең болмауы, басқаның жетістігін мойындай алмау. Осы образдар адам мінезіндегі өсуге кедергі болатын қасиеттерді әшкерелейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал өз ісіне сын көзбен қарамайтын, әр пікірді жоққа шығаратын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, бір қызметкер жаңа тәсілді үйренгісі келмей, «мен бәрін білемін» десе, ол кәсіби тұрғыдан өспей қалады. Сондықтан мақал адамды кішіпейіл болуға, өзін үздіксіз дамытуға үндейді.
Bilim barlyǵy.
Ózimnen ozar joq degen,
Kóńil tarlyǵy.