Ақылдының сөзі қысқа,
айтса нұсқа.
«Ақылдының сөзі қысқа, айтса нұсқа.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ақылды адамның сөзі артық-ауыс болмайтынын, ойы анық, пікірі дәл болатынын білдіреді. Тура мағынасында ұзақ сөйлеп, сөзді көбейтпей, қысқа айту туралы айтылады. Астарлы мағынасы — шын мәніндегі парасатты кісі ойын шашыратпай, негізгі түйінді ғана айтып, тыңдаушыға бірден түсінікті етеді. Мұнда сөздің ұзындығы емес, салмағы маңызды екені меңзеледі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қысқа» сөзі сөздің көлемін ғана емес, артық сөзден тазалықты білдіреді. «Нұсқа» дегені — дәл, мағыналы, түйінді, басы артықсыз сөз. Яғни ақылдының сөзі көп сөзбен көмкерілмей, тура нысанаға тиетін оқтай әсерлі болады. Бұл образ ойдың жинақтылығын, шешендіктің шынайы өлшемін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе жиналыста, сабақта, әлеуметтік желідегі пікірде өзекті. Ұзақ-сонар жазбай, мәселенің мәнін нақты айту — мәдениеттілік белгісі. Мысалы, жұмыста әріптес бір мәселені түсіндіру үшін ұзақ айналмай, қысқа әрі нақты ұсыныс айтса, оның сөзі әсерлі болады да, уақыт үнемделеді.
aıtsa nusqa.