Көпшілік қауым туралы 432
Көпшілік қауым жайлы қазақ мақал-мәтелдері: ел бірлігі, жұрт пікірі, ортақ мүдде мен ынтымақ туралы нақылдар.
432
Мақал-мәтел
111.1K
Қаралым
257
Орташа
Сұрыптау:
Көптің көзі көреген, қолы береген.
**Негізгі мағынасы** Көпшілік болып істелген іс ұтымды да пайдалы болады деген ой айтылады. Мұнда «көз» — аңғарымпаздық,...
Ауылда адам бар болса ,
Ауыл ала болмайды .
Ел иесі құт болса ,
Халқы ала болмайды .
Ауыл ала болмайды .
Ел иесі құт болса ,
Халқы ала болмайды .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ауыл мен елдің берекесі ең алдымен сол жердегі адамдардың ниетіне, бірлігіне және жауапке...
Өзі келіп, өзі кеткен қонақтың
Садағасы кетпеймісің.
Садағасы кетпеймісің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өз бетімен келіп, өз еркімен кететін қонаққа тым көп өкпе артуға болмайтынын білдіреді. Т...
Әмірші есірсе, әлеумет сорлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал билік басындағы адам шектен шығып, өзіне тым сеніп, астамси бастаса, оның зардабын қара х...
Ел аузы - дуалы.
**Негізгі мағынасы** «Ел аузы — дуалы» деген мақал халық сөзі мен көпшіліктің пікірінде үлкен салмақ бар екенін білдіре...
Көптік қайда болса, тоқтық сонда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адам жиналған жерде ырыс пен береке молырақ болады деген ой. Астар...
Үштің айы - күштің айы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үш санына қатысты ай емес, ал астарлы мағынасы — үш нәрсе, үш адамның,...
Ынтымақ істі тындырар.
**Негізгі мағынасы** «Ынтымақ істі тындырар» деген мақалдың тура мағынасы — адамдар бірлесіп, ауызбіршілікпен әрекет ет...
Жалғыздың өзі - сығай,
Екеудің бірі - жұбай,
Үшеудің бірі - шарана,
Төртеудің бірі - қаймана.
Екеудің бірі - жұбай,
Үшеудің бірі - шарана,
Төртеудің бірі - қаймана.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалғыз адамның тірлігі әлсіз, күші шектеулі екенін, ал саны артқан сайын бірлік пен тірек...
ЬІнтымақ түбі- бірлік.
**Негізгі мағынасы** Ынтымақтың түпкі нәтижесі — бірлік. Яғни адамдар бір-бірімен тіл табысып, ортақ мақсатқа жұмылса, і...
Шаруа түбі - кеңес,
Саудагершілік түбі - егес.
Саудагершілік түбі - егес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: шаруашылық ісінде, күнкөріс пен тіршілік қамында адамдар ақылдасып, кең...
Бақыр қазан қайнаса,
Бәріміздің ырысымыз.
Бәріміздің ырысымыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір үйдегі бақыр қазан қайнап, ас піссе, одан бәрі дәм татады. Астарлы...
Жалғыз кісі жауынгер емес.
**Негізгі мағынасы** «Жалғыз кісі жауынгер емес» деген мақалдың тура мағынасы — бір адамның өзі соғысқа да, үлкен іске...
Ел даусыз болмас,
Ер жаусыз болмас.
Ер жаусыз болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде дау-дамай да, қауіп-қатер де болмай тұрмайтынын айтады. Бір елдің ішінде әртүрлі п...
Қол жұмылмай жылынбайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қолды қимылдатпай, тоңған адам жылына алмайды. Астарлы мағынасы: кез ке...
Ең көп оқылған
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Жұмыла көтерген жүк жеңіл дегеніміз — бір адамға ауыр болған істі бірнеше адам бірігіп атқарса, ол...
Бұл бөлімде көпшілік қауым, жұртшылық және елдік сана туралы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Мұндай нақылдар халықтың ортақ ақылы мен тәжірибесінен туып, қоғамдағы тәртіп, бірлік, ынтымақ, ортақ мүддені алға қояды. Көптің күші, елдің берекесі, жұрттың пікірі секілді ұғымдарды қысқа да нұсқа жеткізіп, адамды қауыммен санасуға үндейді.
Көпшілік туралы мақал-мәтелдер жеке адамның мінезі мен әрекетінің қоғамға әсерін де көрсетеді: жұрт алдында абырой сақтау, ортаға пайдалы болу, елдің сөзін тыңдау, ақылдасу мәдениеті. Бұл нақылдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен тәлімде де маңызды: ұрпақты елге қызмет етуге, бірлікке, татулыққа, көппен бірге дұрыс жол таңдауға шақырады.
Көпшілік туралы мақал-мәтелдер жеке адамның мінезі мен әрекетінің қоғамға әсерін де көрсетеді: жұрт алдында абырой сақтау, ортаға пайдалы болу, елдің сөзін тыңдау, ақылдасу мәдениеті. Бұл нақылдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен тәлімде де маңызды: ұрпақты елге қызмет етуге, бірлікке, татулыққа, көппен бірге дұрыс жол таңдауға шақырады.